Türkiye'de Food Truck Yasal mı? Food Truck Açmak İçin Gerekenler

Bu yazıda motorlu food truck'a, yani kamyonet, panelvan ya da kamyon şasisi üzerine kurulan yemek aracına odaklandık. Belgelerin tek tek nasıl alındığını büfe karavan ruhsatı rehberimizde, belediyelerin izin uygulamalarını da seyyar satış izni rehberimizde ayrıntılı anlattık. Burada motorlu araca özgü farklara ve "yasal mı" sorusuna bakıyoruz.

Bu yazı 28 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata ve belediye belgelerine göre hazırlandı. Ceza, harç ve vergi tutarları her yıl güncellendiği için TL tutarı vermedik.

Ulusal mevzuat ne diyor?

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi belediyeye "izinsiz satış yapan seyyar satıcıları faaliyetten men etmek" görevini veriyor. Yasak olan, izinsiz satış. İzinli satış mümkün ve izni belediye veriyor.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik de 2020'den beri işyeri tanımında "sabit ya da mobil yerleri" sayıyor. Aynı yönetmeliğe göre ruhsat alınmadan işyeri açılamaz. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da 9 Mayıs 2022 tarihli görüş yazısında, "motorlu veya motorsuz taşıtlarla" mobil yeme içme hizmeti veren yerlerin sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılması gerektiğini belirtti.

Bizim okumamız şu: ulusal mevzuat food truck'ı yasaklamıyor, onu ruhsat gerektiren bir işyeri olarak görüyor. Belediye izni olmadan satış yapmak ise yasak. Bir boşluk da var. Ruhsat örneği bir adres ve ada, pafta, parsel bilgisi istiyor. Sürekli yer değiştiren bir araç için bunun nasıl doldurulacağını yönetmelik söylemiyor, uygulamayı belediyeniz belirliyor.

Belediyeden belediyeye cevap değişiyor

Kuralları her belediye kendi yönetmeliğiyle belirliyor. Okuduğumuz belediye belgeleri çok farklı yönlere gidiyor:

Tablodaki eski belgeler sonradan değişmiş olabilir. Yine de gösterdikleri şey açık: aynı araçla bir belediyede izin alabilirken başka bir belediyede hiç satış yapamayabilirsiniz. İncelediğimiz belgeler arasında food truck'a uyan açık bir başvuru yolunu yalnızca Avcılar'da bulduk. Orada da belge listesi yayımlanmamış.

Özel arazi de kendiliğinden serbest değil. Mersin Büyükşehir'in yönetmeliği "kamu ve şahıs arazileri üzerine Belediyeden izinsiz her nevi büfe vb. şeyler koymak" yasağını içeriyor. Tekerlekli bir aracın bu kapsama girip girmediği yazmıyor. Otel bahçesinde ya da özel bir otoparkta düzenli satış düşünüyorsanız önce o yerin belediyesine sorun.

Motorlu araçta farklı olan kurallar

Belediye izni açısından okuduğumuz metinler motorlu ve motorsuz aracı genelde birlikte sayıyor. Bakanlık görüşü de Avcılar'ın yönetmeliği de böyle. Fark, aracın kendisinde, ehliyette ve vergide çıkıyor.

Şasi üzerine kasa ya da panelvan dönüşümü

Motorlu bir food truck iki yoldan biriyle yapılabiliyor. İlkinde şasi kabin üzerine mutfak kasası kuruluyor. Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, en az bir aşamada daha tamamlanması gereken aracı "tamamlanmamış araç" diye tanımlıyor. Çok aşamalı tip onayı ya da AİTM uygunluk belgesiyle imal edilen araca ise "tamamlanmış araç" diyor. Tescil yönetmeliğine göre tamamlanmamış araç tescil edilemiyor. Uygunluk belgesi olmayan araç da tescil edilmiyor ve üretici bu belgenin bilgilerini noterlerin ARTES sistemine elektronik imzayla kaydetmek zorunda.

İkinci yol, mevcut bir panelvanı food truck'a dönüştürmek. Bu, mevzuatta bir tadilat. Yetkili teknik sorumlunun hazırladığı projeyle, onay kuruluşunun görevlendirdiği kuruluştan (örneğin TSE) münferit tadilat uygunluk belgesi alınıyor. Sonra araç özel muayeneye giriyor. Değişikliğin 30 gün içinde tescil kayıtlarına işletilmesi gerekiyor. Mevzuata aykırı tadilat yapılan araç, uygun hale getirilene kadar trafikten men ediliyor.

Tadilatla aracın azami yüklü ağırlığı artırılamıyor. Mutfağa eklediğiniz her kilo, aracın taşıma kapasitesinden düşüyor. Bu yüzden ekipman listesi ile şasi seçimi aynı anda konuşulmalı.

Ruhsatta ne yazacak?

Buna kesin bir cevap veremiyoruz. Karayolları Trafik Kanunu'ndaki "özel amaçlı taşıt" tanımı itfaiye, cankurtaran, cenaze ve kütüphane gibi araçları sayıyor. Yemek satışı listede geçmiyor. İncelediğimiz mevzuatta "büfe aracı" ya da "satış aracı" diye ayrı bir araç cinsi de bulamadık. Ruhsatta hangi cinsin yazılacağını projeye başlamadan üreticinize ve notere sorun.

Ehliyet: 3.500 kilogram sınırı

Kanuna göre azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen yük aracı kamyonet, üstü kamyon sayılıyor. Ehliyet de buna göre değişiyor:

• Kamyonet ve panelvan için B sınıfı yeterli.
• 3.500 ile 7.500 kilogram arasındaki kamyon için C1 sınıfı gerekiyor. Yaş sınırı 18.
• Daha ağır kamyon için C sınıfı gerekiyor. Yaş sınırı 21.

C1 ve C için önce B sınıfına sahip olmanız şart. Bu belgeler 10 değil 5 yıl geçerli. Panelvan dönüşümünde tadilat azami yüklü ağırlığı artıramadığı için B sınıfı ehliyet yetmeye devam ediyor.

Park: kamyon sınıfında ek bir yasak

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 124. maddesi, yerleşim birimleri içindeki karayollarında kamyonların park edilmesini yasaklıyor. İstisnalar trafik işaretiyle izin verilmesi, duraklama ve arıza. Köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerleri de bu yasağın dışında. Kamyonet bu listede yok.

Bir de şu var: yönetmeliğe göre beş dakikayı geçen bekleme park sayılıyor, içinde insan olması ya da motorun çalışması bunu değiştirmiyor. Yani satış yapan bir food truck, trafik açısından park etmiş sayılıyor. Bizim okumamız şu: ruhsatında kamyon yazan bir food truck için şehir içinde cadde üzerinde satış daha zor. Belediye size cadde üzerinde bir yer gösterirse bu yasağın nasıl uygulanacağını da ayrıca sorun. Kurala uygun park etmek ise size satış hakkı vermiyor, o izin yine belediyeden alınıyor.

Vergi: motorlu araçla esnaf muaflığı yok

Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi gezici satıcılara esnaf muaflığını "motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile" tanıyor. Gelir İdaresi de motorlu üç tekerlekli arabayla çalışanların bu muafiyetten yararlanamayacağını yazılı olarak bildirmiş. Motorlu food truck ile satış yapan biri bu yüzden vergi mükellefi oluyor.

2026'dan itibaren büyükşehir olan illerde "lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler" gerçek usulde vergilendiriliyor. Nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler ve köyler bunun dışında. Yemek hazırlayan bir food truck'ın bu kapsama girmesi olası, ama bunu açıkça söyleyen bir açıklama bulamadık. Hangi usule tabi olacağınızı işe başlamadan önce mali müşavirinize sorun.

Food truck açmak için gerekenler

Aşağıdaki liste ulusal mevzuattaki temel çerçeve. Belediyeniz buna ek belge ya da şart koyabilir.

Gıda tarafında bir istisna işinizi kolaylaştırıyor. Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, "seyyar satış araçları gibi taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri" için ilgili kurumdan alınan izni Tarım ve Orman Bakanlığı'nın işletme kayıt belgesi yerine kabul ediyor. Yönetmelik bu kurumun adını vermiyor, bu yüzden bulunduğunuz ilin Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne bir kez teyit ettirin.

Aracın içi de mevzuata bağlı. Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi taşınabilir gıda işletmelerinde gerekli durumlarda el yıkama imkânı, yıkanabilir ve korozyona dayanıklı yüzeyler ve yeterli sıcak ve/veya soğuk içilebilir su istiyor. Atıkların hijyenik biçimde depolanıp uzaklaştırılması ile gıdanın sıcaklığının korunup izlenmesi de aynı maddede. Bu kalemler tank, lavabo ve soğutma yerleşimini belirlediği için projenin başında konuşulmalı.

Aracı almadan önce belediyeye sorun

Bütün belgeler belediyenin cevabına bağlı. Bu yüzden ilk iş, satış yapmak istediğiniz yerin belediyesine şunları sormak:

1. Motorlu araçla seyyar ya da gezici satışa izin veriyor musunuz?
2. Hangi yiyeceklerin satışına izin var?
3. İzin hangi yer ve saatler için veriliyor, süresi ne kadar?
4. Araç için ayrıca bir belge ya da standart aranıyor mu?
5. Ruhsatında kamyon yazan bir araç, gösterdiğiniz yerde park edip satış yapabilir mi?

Seyyar satışı tamamen yasaklayan bir belediyede sokakta satış yolu büyük ihtimalle kapalı. Başka bir izin yolu olup olmadığını yine belediyeye sorun. Bunu aracı aldıktan sonra öğrenmek istemezsiniz.

Sık sorulan sorular

Food truck yasal mı?

Ulusal mevzuat food truck'ı yasaklamıyor, izinsiz satışı yasaklıyor. İzni belediye veriyor ve belediyeler çok farklı davranıyor. Avcılar motorlu araçla süreli izin verebildiğini yazıyor. Bursa Büyükşehir'in 2016 tarihli yönetmeliği ise her türlü seyyar satıcılığı yasaklıyor. Satış yapacağınız yerin belediyesine sorun.

Gıda ruhsatlı araç ne demek?

Okuduğumuz mevzuatta "gıda ruhsatlı araç" adında bir araç cinsi ya da belge bulamadık. Aracın ruhsatı, yani tescil belgesi, trafiğe çıkabilmesi için gerekiyor. Satış izni ise ayrı bir belge ve belediyeden alınıyor. Taşınabilir gıda işletmelerinde belediye izni Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kayıt belgesi yerine de geçiyor.

Karavanda yiyecek satışı nasıl yapılır?

Temel çerçeve motorlu food truck ile aynı: belediye izni ya da ruhsatı, vergi ve esnaf sicili kaydı ve çalışan herkes için hijyen eğitimi. Çekme karavanda farklı olan, römorkun tescili ve ehliyet sınıfı. Bunları büfe karavan ruhsatı rehberimizde adım adım anlattık.

Şasi kabin üzerine kasa, panelvan dönüşümü ve çekme tip food truck üretiyoruz. Seçimi, çalışacağınız yer ve ne sıklıkla yer değiştireceğiniz belirliyor. Belediyenizden aldığınız cevaplarla birlikte projeyi konuşmak isterseniz teklif formundan bize yazabilirsiniz. Üretim tarafını food truck imalatı sayfamızda anlattık.

İlgili rehberler

• Konteyner Büfe ve Konteyner Kafe Açmak: Yer, İzin ve Model Seçimi
• Büfe Karavan ve Mobil Büfe Ruhsatı: Gerekli Belgeler ve Başvuru Adımları
• Belediyeden Seyyar Satış İzni Nasıl Alınır?
• Büfe Karavan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Sıfır ve İkinci El Karşılaştırması

Kaynaklar

• 5393 sayılı Belediye Kanunu, md. 15/1-(m)
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, md. 4/1-(t), 6
• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görüş yazısı, 09/05/2022
• Avcılar Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği, md. 9
• Mersin Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 13 ve 24
• Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği, md. 5/36
• Konyaaltı Belediyesi Zabıta Tembihnamesi, md. 55/3
• Alanya Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 33
• Ankara Büyükşehir Belediyesi Kabahatler Talimatnamesi, md. 23
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 3, 21, 32, 34
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 75, 76, 87, 112, 114, 124
• Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, md. 4, 7, Ek IV
• Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, md. 10, 13, 22
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 9
• GİB yazısı, 13.07.1999 (motorlu üç tekerlekli araç)
• 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 09/09/2025)
• 10380 sayılı Karar, 10679 sayılı Kararla değişik hali (GİB işlenmiş metin)
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 168
• 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu, md. 6, 68
• Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, md. 12
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12
• Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, md. 126
• Hijyen Eğitimi Yönetmeliği, md. 5, 6