Büfe Karavan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Sıfır ve İkinci El Karşılaştırması

Aşağıdaki her kuralı kanun ya da yönetmelik maddesiyle birlikte verdik. Mevzuatın açıkça düzenlemediği noktaları da ayrıca işaretledik.

Bu yazı 28 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlandı. Ceza tutarları her yıl güncellendiği için yazıda TL tutarı vermedik.

Kısaca: sıfır ve ikinci el farkı

Sıfır alırken üreticiden neler istenmeli?

Sıfır bir römorkun ya da food truck'ın tescil edilebilmesi için uygunluk belgesi şart. Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'e göre üretici tarafından düzenlenmiş uygunluk belgesi olmayan araç tescil edilmiyor. Üretici bu belgenin bilgilerini noterlerin ARTES sistemine elektronik imzayla kaydetmek zorunda. Türkiye Noterler Birliği'nin römork için yayımladığı ilk tescil listesinde de iki belge var: fatura ve uygunluk belgesi.

1 Temmuz 2025'ten itibaren üretilen bütün römorklar, 750 kilogramın altındakiler dahil, ayrı ayrı tescil ediliyor. İlk tescil satın alma tarihinden itibaren üç ay içinde yapılmalı. Bu süre geçerse tescil için trafik idari para cezası tutanağı düzenleniyor.

Garanti konusunda bilinmesi gereken bir nokta var. Garanti Belgesi Yönetmeliği, üreticilerin "tüketicilere yönelik" mallar için garanti belgesi düzenlemesini zorunlu tutuyor. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun da tüketiciyi "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden" kişi olarak tanımlıyor. Satış yapmak için büfe karavan alan biri büyük ihtimalle bu tanımın dışında kalıyor. Bu durumda Türk Borçlar Kanunu uygulanıyor. Kanunun 231. maddesi satıcının "daha uzun bir süre için üstlenmiş" olabileceğini kabul ediyor. Garanti süresini ve kapsamını sözleşmeye yazdırın.

Teslimde aracı detaylı kontrol edin. Borçlar Kanunu'nun 223. maddesi alıcının teslim aldığı malı "imkân bulunur bulunmaz" gözden geçirmesini ve bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içinde bildirmesini istiyor. Eksikleri yazılı bir teslim tutanağına geçirmek bu yüzden önemli.

İkinci el alırken: noter neyi kontrol ediyor?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesine göre tescil edilmiş araçların her türlü satışı noterde yapılıyor. Noter dışında yapılan satış geçersiz. Tescil Yönetmeliği'nin 18. maddesi noterin satıştan önce şunları kontrol etmesini istiyor:

• motorlu taşıtlar vergisi, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu olmaması,
• Karayolları Genel Müdürlüğü cezası ve geçiş ücreti borcu olmaması,
• araç üzerinde satışı kısıtlayan bir tedbir ya da kayıt bulunmaması,
• aracın geçerli muayenesinin olması,
• alıcı adına geçerli zorunlu trafik sigortası bulunması.

Bir noktayı netleştirelim: ikinci el devirde "30 gün içinde tescil ettirin" diye bir kural yok. Noter satışı yaparken tescili de aynı anda yapıyor ve yeni tescil belgesini basıp alıcıya veriyor. Otuz günlük süre, araç üzerinde yapılan değişikliklerin tescile işlenmesi için geçerli.

Ruhsatta rehin ve haciz yazmaz

Tescil Yönetmeliği'nin 10. maddesi haciz, rehin ve tedbir gibi şerhlerin yalnızca elektronik kayıtlara işlendiğini söylüyor: "Araç tescil belgesine bu şerhlere ilişkin kayıt konulmaz." Yani ruhsata bakmak aracın temiz olduğunu göstermiyor.

e-Devlet'teki "Adıma Tescilli Araç Sorgulama" hizmeti, kişinin kendi adına kayıtlı aracın hak mahrumiyeti olup olmadığını gösteriyor. Hizmetin resmî açıklaması "adınıza tescilli" araçlardan söz ettiği için bu ekranı satıcının kendi e-Devlet hesabından size göstermesini isteyin. Kesin kontrolü ise noter satış sırasında yapıyor.

Muayenesi bitmiş araç

Noter, geçerli muayenesi olmayan aracın satışını yapmıyor. Tek istisna trafikten çekilmiş ya da çekilecek araçlar. Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'na göre vergisi ödenmemiş ya da taksitlendirilmemiş taşıt muayeneye de giremiyor.

Motorlu araçta güvenli ödeme

İkinci el bir food truck alıyorsanız bir kural daha var. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre ikinci el motorlu kara taşıtı satışında bedel nakit, havale ya da EFT ile ödeniyorsa, ödeme Bakanlığın yetkilendirdiği elektronik sistem üzerinden yapılıyor. Bu sistemde araç ve para aynı anda el değiştiriyor. Kural yalnızca galerilerle sınırlı değil, "diğer gerçek veya tüzel kişiler" de kapsamda. Yönetmeliğin motorlu kara taşıtı tanımında römork geçmiyor. Çekme bir büfe karavanda bu zorunluluğun bulunmadığı anlaşılıyor, ama bunu açıkça söyleyen bir hüküm de yok. Satıştan önce notere sorun.

Galeriden alınan bazı araçlarda ekspertiz raporu ve üç ay ya da beş bin kilometrelik galeri garantisi zorunlu. Bu güvence yalnızca tescil belgesindeki sınıfı M1, M1G, N1 ya da N1G olan ve yönetmeliğin ifadesiyle model yılına göre "sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan" araçlar için geçerli. Dönüştürülmüş bir aracın ruhsatındaki sınıfa bakın.

Plakasız eski hafif römork

1 Ocak 2025'ten önce üretilmiş 750 kilograma kadar römorklar, uygunluk belgesi bilgisi ARTES'e aktarılmışsa 1 Ocak 2035'e kadar isteğe bağlı tescil edilebiliyor. O tarihten sonra tescil edilmeyenler karayolunda kullanılamayacak. Böyle bir römorkun satışında noter zorunluluğunu açıkça düzenleyen bir hüküm bulamadık. Bizim önerimiz şu: yazılı bir satış sözleşmesi ve fatura alın. İleride tescil ettirebilmek için uygunluk belgesinin ARTES'e kayıtlı olup olmadığını satın almadan önce öğrenin.

Tadilat kaydı olmayan araç

Dönüştürülmüş bir panelvan ya da kamyonet alıyorsanız, dönüşümün ruhsata işlenip işlenmediğine bakın. Karayolları Trafik Kanunu'nun 32. maddesi mevzuata aykırı değişiklik için "işleten"e idari para cezası öngörüyor. Satıştan sonra işleten sizsiniz. Tescil Yönetmeliği'ne göre bildirilmeyen değişiklik belgelendirilip tescile işlenene kadar araç trafikten men ediliyor. Noterler Birliği'ne göre sonradan münferit tadilat onayı alınırsa, geçerli muayenesi olsa bile araç yeniden muayeneye giriyor.

Mutfak tarafı: ikinci elde özellikle kontrol edin

Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi taşınabilir gıda işletmelerinde gerekli durumlarda el yıkama düzeni, pürüzsüz ve korozyona dayanıklı gıda temas yüzeyleri, içilebilir su, atığın depolanıp uzaklaştırılması ve sıcaklığın izlenmesini istiyor. Bu şartların ayrıntısını büfe karavan ruhsatı rehberimizde anlattık.

İkinci el bir karavanda bu kalemlerin her birini yerinde görün: tezgâh yüzeylerinde korozyon, el yıkama lavabosunun ayrı olup olmadığı, temiz ve atık su tanklarının durumu, buzdolabının sıcaklığı koruyup korumadığı.

Bir sorun çıkarsa haklarınız

İşiniz için alım yaptığınızda Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki iki yıllık süre ve ispat kolaylıkları büyük ihtimalle uygulanmıyor. İki özel kişi arasındaki ikinci el satışta da durum büyük ihtimalle aynı. Geçerli olan Türk Borçlar Kanunu:

• Satıcının sorumluluğu (md. 219): satıcı, bildirdiği niteliklerin bulunmamasından ve kullanım amacına göre değeri ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan ayıplardan, bunları bilmese bile sorumlu.
• "Gördüm, beğendim" kaydı (md. 221): satıcı ayıplı malı devretmekte ağır kusurluysa, sorumluluğu kaldıran ya da sınırlayan her anlaşma hükümsüz.
• Bildirim (md. 223): ayıbı fark ettiğinizde uygun bir süre içinde satıcıya bildirmelisiniz. Olağan bir gözden geçirmeyle görülemeyecek bir ayıp sonradan ortaya çıkarsa hemen bildirilmeli.
• Seçimlik haklar (md. 227): sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım ya da imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme.
• Süre (md. 231): ayıptan doğan davalar, satıcı daha uzun bir süre üstlenmediyse, devirden itibaren iki yılda zamanaşımına uğruyor.

İki taraf da tacirse Türk Ticaret Kanunu'nun 23. maddesi daha kısa süreler koyuyor: açık ayıp için iki gün, açık olmayan ayıp için teslimden sonra sekiz gün içinde inceleme ve ihbar. Esnaf ise kanunda tacirden ayrı tanımlanıyor. Hangisine girdiğinizden emin değilseniz ayıbı fark eder etmez, noter ya da kayıtlı elektronik posta gibi ispatlanabilir bir yolla bildirin.

Satın almadan önce kontrol listesi

1. Uygunluk belgesi var mı, bilgisi ARTES'te kayıtlı mı?
2. Plakalıysa satış noterde mi yapılacak?
3. Satıcı "Adıma Tescilli Araç Sorgulama" ekranını gösterdi mi?
4. Muayene geçerli mi? Motorlu araçsa vergi borcu var mı?
5. Dönüştürülmüş araçsa tadilat ruhsata işlenmiş mi?
6. Ağırlık hangi ehliyet sınıfını gerektiriyor? 750 kilograma kadar B, 750–3.500 kilogram arası BE.
7. Mutfak Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesindeki şartları karşılıyor mu?
8. Garanti süresi ve kapsamı sözleşmede yazılı mı?

Sık sorulan sorular

İkinci el büfe karavan noterde mi satılır?

Plakalı, yani tescilli bir büfe karavanın satışı noterde yapılmak zorunda. Noter dışında yapılan satış geçersiz. Plakasız eski hafif römorkların satışında noter zorunluluğunu açıkça düzenleyen bir hüküm bulamadık.

Ruhsatta haciz görünür mü?

Hayır. Tescil Yönetmeliği'ne göre haciz, rehin ve tedbir şerhleri yalnızca elektronik kayıtlara işleniyor, ruhsata yazılmıyor. Satıcıdan e-Devlet'teki "Adıma Tescilli Araç Sorgulama" ekranını göstermesini isteyin. Kesin kontrolü noter yapıyor.

Muayenesi bitmiş araç satılabilir mi?

Noter, geçerli muayenesi olmayan aracın satışını yapmıyor. Tek istisna trafikten çekilmiş araçlar.

İş için aldığım karavanda Tüketici Kanunu geçerli mi?

Büyük ihtimalle hayır. Kanun tüketiciyi "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden" kişi olarak tanımlıyor. Bu durumda Türk Borçlar Kanunu'nun ayıp hükümleri uygulanıyor. Kendi durumunuzdan emin değilseniz bir avukata danışın.

Sıfır bir büfe karavanın belgelerini ve mutfak yerleşimini projenin başında birlikte planlamak isterseniz teklif formundan bize yazabilirsiniz. Üretim tarafını food truck imalatı sayfamızda anlattık.

İlgili rehberler

• Döner Food Truck ve Döner Karavanı: Ocak, Davlumbaz ve Servis Düzeni
• Lokma Aracı: Kazan, Enerji ve Hijyen Açısından Neye Dikkat Edilmeli?
• Hamburger Food Truck ve Hamburger Karavanı: Izgara, Davlumbaz ve Gaz Tesisatı
• Dondurma Karavanı: Soğutma, Enerji ve Satış Düzeni

Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 20 ve 32
• Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, md. 10, 13, 15, 18, 22, Geçici md. 9–10
• 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, md. 13
• Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, md. 4, 16, 17, 26
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, md. 3
• Garanti Belgesi Yönetmeliği, md. 2 ve 5
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 219, 221, 223, 227, 231
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 15 ve 23
• Türkiye Noterler Birliği, Tescil İşlemi İçin Gerekli Belgeler
• Türkiye Noterler Birliği, Noterlik Tarafından Yapılan Tescil İşlemleri
• e-Devlet, Türkiye Noterler Birliği hizmetleri
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 75 ve 86
• Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik, md. 14