Belediyeden Seyyar Satış İzni Nasıl Alınır?

Food truck ya da büfe karavanla satış yapmayı düşünüyorsanız bu ayrım önemli. Aşağıda belediyelerin kendi yönetmeliklerinden ve hizmet rehberlerinden örnekler verdik. Her örneğin yanına belgenin tarihini de yazdık, çünkü eski bir yönetmelik bugün değişmiş olabilir.

Bu yazı 28 Eylül 2026'da okunan belediye belgelerine göre hazırlandı. Harç ve ceza tutarları her yıl güncellendiği için yazıda TL tutarı vermedik.

İzni kim veriyor?

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi, belediyeye "izinsiz satış yapan seyyar satıcıları faaliyetten men etmek" görevini veriyor. İzinsiz satış yasak olduğuna göre izinli satış mümkün. İznin adını, şartlarını ve süresini ise kanun değil, her belediyenin meclisi belirliyor.

Büyükşehirlerde yetki büyükşehir ile ilçe belediyesi arasında bölünüyor. Başvuru yeri çoğu zaman satış yapmak istediğiniz yerin bağlı olduğu ilçe belediyesi. Satış yeri büyükşehrin sorumluluğundaki bir alansa başvuru büyükşehre yapılıyor. Belgelerin geri kalanını büfe karavan ruhsatı rehberimizde anlattık.

Belediyeler bu izni nasıl veriyor?

Belediyelerin yayımladığı hizmet rehberleri, iznin adının bile yerden yere değiştiğini gösteriyor.

Kadıköy'ün zabıta hizmet standartları tablosunda ise seyyar satış izni hiç yer almıyor. Tablodaki en yakın hizmet "simit camekânı yer talebi" ve bunun için ikametgâh bilgisi isteniyor. Bu, Kadıköy'ün hiç izin vermediği anlamına gelmez. Yalnızca standart hizmetler arasında sayılmadığını gösteriyor.

Bazı belediyelerde seyyar satış yasak

Bazı belediyelerde izin yolu hiç açılmamış. Kendi yönetmeliklerinde yazanlar şöyle:

• Bursa Büyükşehir Belediyesi (2016 tarihli yönetmelik): "Belediye sınırları içerisinde her türlü seyyar satıcılık yapmak yasaktır."
• Konyaaltı Belediyesi (dosya adına göre 2011 tarihli tembihname): "motorlu veya seyyar araç üzerinde veya elde satış yapmak suretiyle seyyar satıcılık yapmak yasaktır."
• Alanya Belediyesi (2015 tarihli yönetmelik): seyyar dönercilik, köftecilik, piliç çevirme ve fast food gibi gıdaların satışı ve hazırlanması yasak.
• Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin kabahatler talimatnamesi "her ne şekilde olursa olsun seyyar satıcılık yapanlara" ceza öngörüyor.
• Odunpazarı Belediyesi (Eskişehir, 2011 tarihli yönetmelik): sakatat ve kanatlı hayvan gibi bazı ürünlerin seyyar satışı yasak. Büyük caddeler, bulvarlar, parklar, meydanlar ve okul önleri de seyyar satışa kapalı.

Alanya örneği food truck açısından özellikle önemli, çünkü yasaklanan kalemler arasında döner, köfte ve fast food da var.

İzin genellikle bir yere ve süreye bağlı

İzin verilen belediyelerde de izin çoğunlukla bir yere ve bir süreye bağlı. Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin yönetmeliği "izin verilmeyen yerlerde" satışı yasaklıyor ve sezonluk ya da süreli izin verilen tezgâhların süre bitince kaldırılmasını istiyor. İzmir'deki Bayraklı Belediyesi'nin 2013 tarihli yönetmeliği de aynı iki kuralı içeriyor. Ümraniye başvuruda istenen yerin fotoğrafını ve krokisini alıyor. Pendik'te kavun ve karpuz satışı için "mevsimlik geçici" izin veriliyor.

Mersin'de izinli satıcıların bir yükümlülüğü daha var: sattıkları malı nereden aldıklarını gösteren alış faturasını yanlarında taşımak zorundalar.

Kimler başvurabiliyor?

Bazı belediyelerde bu izin, bir sosyal destek aracı gibi tasarlanmış. Ümraniye'nin belge listesinde ikametgâh belgesi, Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nün dolduracağı tahkikat formu ve "ihtiyaç sahibi (özürlülük belgesi, yardıma muhtaçlık vb.)" belgesi yer alıyor. Pendik simit arabası için sosyoekonomik durum araştırması yapıyor. Balıkesir'deki Karesi Belediyesi'nin yönergesinde ise (2024 tarihli arşiv kopyasına göre) başvuranın belediye sınırları içinde oturması ve herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan geliri olmaması şart.

Bu örneklerde izin, kendi aracını almış bir girişimciden çok, belediyenin kendi sakinlerine yönelik bir düzenleme olarak kurulmuş görünüyor.

Food truck için durum farklı

İncelediğimiz belgeler arasında food truck'a en yakın düzenleme Avcılar'ın. Avcılar Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği'nin 9. maddesi izinsiz gezici gıda satışını yasaklıyor. Aynı madde, "özel olarak bu iş için imal edildiği belgelenen, gıda mevzuatı hükümlerine uygunluğu ve TSE belgeli motorlu veya motorsuz araçlar ile" gezici satışa belediyenin izin verebileceğini söylüyor. Bu izinler de süreli. Yönetmelik aracın hangi belgeyle kanıtlanacağını ise yazmıyor.

Aynı maddede bir ayrıntı daha var: izinli gezici satıcıların altı ayda bir portör muayenesi yaptırması isteniyor. Ulusal düzeyde üç ayda bir yapılan zorunlu portör muayenesi 2011'de kanundan çıkarılmıştı. Belediye yönetmelikleri ise kendi şartlarını koyabiliyor. Bu yüzden ulusal kurala bakıp yerel şartı atlamamak gerekiyor.

Avcılar dışındaki belediyelerde kendi aracıyla gelen biri için yazılmış açık bir başvuru yolu bulamadık. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 9 Mayıs 2022 tarihli görüş yazısına göre, taşıtlarla seyyar yeme içme hizmeti veren yerler sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılmalı. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik de 2020'den beri "mobil" yerleri işyeri tanımına alıyor. Yani food truck ile düzenli satış, seyyar izinden çok işyeri ruhsatı konusu.

Özel arazide izin gerekir mi?

Özel arazide satış yapmanın belediye izni gerektirmediğini düşünmek riskli. Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin yönetmeliği "kamu ve şahıs arazileri üzerine Belediyeden izinsiz her nevi büfe vb. şeyler koymak" yasağını açıkça içeriyor. Bayraklı'nın yönetmeliğinde de aynı ifade var. Pendik'in emir ve yasaklar yönetmeliği "sabit ve seyyar işyerleri Belediyeden ruhsat alacaklardır" diyor.

Tekerlekli bir food truck'ın bu maddelerdeki "büfe" kapsamına girip girmediği metinlerde yazmıyor. Bizim okumamız şu: özel bir arazide, örneğin bir otel bahçesinde ya da özel bir otoparkta düzenli satış yapacaksanız, önce o yerin bağlı olduğu belediyeye sorun.

İzinsiz satışın sonucu

İzinsiz satışın sonuçları ulusal mevzuatta yazılı. Zabıta, izinsiz satış yapan seyyar satıcıyı faaliyetten men ediyor ve satışa sunulan malı emanete alabiliyor. Cezası ödenmeyip iki gün içinde geri alınmayan gıda, 5393 sayılı Kanun'a göre gıda bankalarına veriliyor. Kabahatler Kanunu'nun 38. maddesi ise yetkili makamın açık ve yazılı izni olmadan meydan, cadde, sokak ya da kaldırımı işgal edene ve oralarda mal satana idari para cezası öngörüyor.

Denetimin sıklığı hakkında bir fikir vermesi için: İstanbul Büyükşehir Belediyesi zabıtasının kendi verisine göre 2024'te engellenen kayıt dışı ekonomik faaliyet sayısı 25.006.

Başvurmadan önce belediyeye sorun

Kurallar bu kadar farklı olduğu için aracı almadan ya da satış yerine karar vermeden önce belediyeden şu soruların cevabını almak işinizi kolaylaştırır:

1. Belediye seyyar ya da gezici satışa izin veriyor mu?
2. Hangi yiyeceklerin satışına izin veriliyor?
3. İzin hangi yer ve saatler için veriliyor, süresi ne kadar?
4. Başvuruda hangi belgeler isteniyor? Araç için ayrıca bir belge aranıyor mu?
5. İşgal harcı ya da kullanım bedeli için güncel tarife nedir?
6. Özel bir arazide satış için ayrı bir izin ya da ruhsat gerekiyor mu?

Bu cevaplar aracın ölçüsünü ve donanımını da etkiliyor. Belediyenin istediği şartları projenin başında birlikte konuşmak isterseniz teklif formundan bize yazabilirsiniz. Üretim tarafını food truck imalatı sayfamızda anlattık.

İlgili rehberler

• Büfe Karavan ve Mobil Büfe Ruhsatı: Gerekli Belgeler ve Başvuru Adımları
• Mobil Kahve Arabası ile İş Kurmak: Araç Tipi, Ekipman ve İzinler

Kaynaklar

• 5393 sayılı Belediye Kanunu, md. 15/1-(m): https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5393&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, md. 7: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, md. 38: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5326&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• Belediye Zabıta Yönetmeliği, md. 10: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=11244&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, md. 4/t: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20059207&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5
• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görüş yazısı, 09/05/2022: https://webdosya.csb.gov.tr/db/yerelyonetimler/icerikler/belges--bulunmayan-seyyar-mob-l-yeme---cme-yerler--20220510091109.pdf
• Pendik Belediyesi, Kalıcı veya Geçici Seyyar Satıcılık İzni: https://www.pendik.bel.tr/tr/hizmet-rehberi-detay/kalici-veya-gecici-seyyar-saticilik-izni
• Pendik Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 5/1: https://www.pendik.bel.tr/upload/dokumanlar/UX9UNGCi9e0BOPz.pdf
• Ümraniye Belediyesi, Geçici Seyyar Tezgâh Kurma İzni: https://umraniye.bel.tr/hizmet-rehberi/zabita-hizmetleri/gecici-seyyar-tezgah-kurma-izni/
• Avcılar Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği, md. 9: https://www.avcilar.bel.tr/upload/files/belediye-emir-ve-yasaklari-uygulama-yonetmeligi/belediye-emir-ve-yasaklari-uygulama-yonetmeligi_9197.pdf
• Kadıköy Belediyesi Zabıta Müdürlüğü Kamu Hizmet Standartları: https://kadikoyapi.kadikoy.bel.tr/a39e1e7b025f4160a5a447df8c716d97.pdf
• Mersin Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 13 ve 24: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/75327
• Bayraklı Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 19, 20, 57: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/59855
• Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği, md. 5/36: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/95452
• Konyaaltı Belediyesi Zabıta Tembihnamesi, md. 55/3: https://www.konyaalti.bel.tr/yonetmelikler
• Alanya Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 33: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/67118
• Odunpazarı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliği, md. 59: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/60466
• Ankara Büyükşehir Belediyesi Kabahatler Talimatnamesi, md. 23: https://zabita.ankara.bel.tr/yasal-dayanaklar/
• Karesi Belediyesi Seyyar Satış Yönergesi (arşiv kopyası): http://web.archive.org/web/20241203024033/https://www.karesi.bel.tr/dosyalar/yuklenenler/seyyaryonergesi.pdf
• İBB Zabıta, Kayıt Dışı Ekonomi: https://zabita.ibb.gov.tr/kayitdisiekonomi/