Mobil Kahve Arabası ile İş Kurmak: Araç Tipi, Ekipman ve İzinler

Aşağıda her konuyu kanun, yönetmelik ya da üretici belgesine dayandırarak anlattık. Kesin bir kaynak bulamadığımız yerleri de ayrıca belirttik.

Bu yazı 28 Eylül 2026'da okunan mevzuata ve üreticilerin o gün yayımladığı teknik verilere göre hazırlandı. Üreticiler değerlerini değiştirebilir, satın alacağınız sürümün teknik föyüne bakın.

Dört araç tipi, dört farklı kural seti

Tablodaki araç ve belediye kurallarını büfe karavan ruhsatı ve seyyar satış izni rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlattık. Burada kahve işi için farkı yaratan noktaya odaklanalım: vergi.

Esnaf muaflığında araç tipi belirleyici

Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi gezici satıcılara esnaf muaflığı tanıyor, ama bunu "motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile" yapıyor. Gelir İdaresi'nin eski bir yazısı, motorlu üç tekerlekli bir araçla satış yapanın muafiyetten yararlanamayacağını açıkça söylüyor. Yani Ape tipi motorlu bir kahve aracı da muafiyet kapsamının dışında.

Motorsuz el arabası için tablo farklı. Gelir İdaresi, sabit bir iş yeri açmadan motorsuz el arabasıyla gezici döner satan birinin muafiyetten yararlanabileceğini bir özelgede kabul etti. Kahve için verilmiş bir özelge bulamadık. Aynı şartların kahveye de uygulanması muhtemel, ama özelgeler yalnızca soran kişiyi bağlıyor.

Kapalı bir karavan ise başka bir özelgede, bir çilingir için, "iş yeri" sayıldı ve muafiyet verilmedi. Belediyenin sürekli ve sabit olarak tahsis ettiği "büfe ve çay ocakları" da Gelir İdaresi'ne göre iş yeri. Kahve karavanınız için kesin durumu vergi dairenize sormanızı öneririz.

Belediye metinlerinde kahve adıyla geçmiyor

İncelediğimiz belediye yönetmeliklerinin seyyar ve gezici satış maddelerinde "kahve", "çay" ya da "sıcak içecek" kelimesi geçmiyor. Avcılar'ın yönetmeliği ürün olarak simit ve benzeri unlu mamulleri, mısır ve kestaneyi sayıyor. Karesi Belediyesi'nin serbest bıraktığı liste de simit, poğaça, börek gibi kalemlerden oluşuyor. Yani kahve için ayrı bir kural yok, genel seyyar satış kuralları geçerli.

Ulusal İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te "çay ocağı" ve "kafeterya" gibi sınıflar var. Paket servis kahve satan bir karavanın hangi sınıfa konacağı ise yönetmelikte yazmıyor. Bu kararı belediye veriyor, başvurudan önce sorun.

Espresso makinesi: elektrik ihtiyacı modele göre çok değişiyor

Aşağıdaki tablo, üreticilerin kendi sayfalarında ve broşürlerinde yayımladığı değerlerden oluşuyor. Amacımız bir model önermek değil. Aynı işi yapan makinelerin elektrik ihtiyacının ne kadar farklı olabildiğini göstermek.

Tablodan üç şey çıkıyor. Birincisi, aynı ailede grup sayısı arttıkça güç de artıyor. Appia Life tek grupta 1.900 W, üç grupta 5.400 W. İkincisi, aynı model için bile kaynaklar farklı değer verebiliyor. Linea PB'nin iki gruplu sürümü web sayfasında 4.600 W, broşürde 3.750 ile 5.450 W arasında görünüyor. Doğru değer, satın alacağınız cihazın etiketinde ve teknik föyünde yazan değer. Üçüncüsü, incelediğimiz çok gruplu makinelerin birçoğu (Linea PB, Rancilio Classe 5 S, Sanremo Zoe, Wega Urban) hem tek faz hem üç faz (380–415 V) sürümüyle satılıyor.

Değirmenler çok daha az çekiyor. Rancilio MD 40 ST 140 W, Mahlkönig EK43 ise en fazla 1.300 W.

Bir ayrıntı daha: La Marzocco, Linea PB'nin buhar kazanının çalışma basıncına yaklaşık 25 dakikada ulaştığını yazıyor. Makine servisten önce açılmalı ve bu süre boyunca da elektrik çekiyor.

Elektrik tesisatında üreticiler ne istiyor?

La Marzocco'nun Linea PB kullanım kılavuzu, tesisatın makinede yazan en yüksek güç tüketimine uygun olmasını istiyor. Topraklamayı "temel bir güvenlik şartı" olarak tanımlıyor ve 30 mA'yı geçmeyen bir kaçak akım rölesini zorunlu tutuyor. Adaptör, çoklu priz ve uzatma kablosu kullanılmasını önermiyor. Cihazın yağmur ve güneş gibi dış etkenlere açık bırakılmamasını da ayrıca yazıyor.

Jeneratör konusunda ise okuduğumuz kılavuzların hiçbirinde bir ifade yok. Üretici jeneratörle çalıştırmayı ne onaylıyor ne yasaklıyor. Aracınızda jeneratör ya da akü ve invertör sistemi kullanmayı düşünüyorsanız, seçtiğiniz makinenin üreticisine ya da yetkili servisine bunu yazılı olarak sorun.

Su: tank mı, şebeke mi?

Tek gruplu makinelerin bazılarında dahili su tankı var. Rancilio, Classe 5 S'nin tanklı sürümünün sabit su bağlantısı gerektirmediğini yazıyor. Su bağlantısı bilgisini yayımlayan çok gruplu makineler, Rancilio Classe 5 S ve La Marzocco Linea PB, sabit su bağlantısı istiyor.

Bu ayrım mobil bir kurulum için önemli. La Marzocco, Linea PB için giriş basıncının 0,2 ile 0,6 MPa arasında olmasını istiyor ve yeterli basınç yoksa "ek bir su besleme sistemi" kullanılmasını öneriyor. Bizim okumamız şu: tanktan beslenen bir araçta şebeke basıncı olmadığı için sabit bağlantı isteyen bir makine, ayrı bir pompa ve basınç düzeni gerektirir. Hangi sistemin uygun olduğunu üretici belirtmiyor.

Su kalitesi de üreticinin şartları arasında. La Marzocco, suyun sertliğinin 70 ile 100 ppm arasında, pH değerinin 6,5 ile 8,5 arasında ve klorür miktarının litrede 30 mg'ın altında olmasını istiyor. Bu değerler sağlanmıyorsa bir filtre sistemi takılmasını öneriyor. Türk mevzuatı tarafında ise Gıda Hijyeni Yönetmeliği, taşınabilir gıda işletmelerinde yeterli miktarda içilebilir su bulunmasını şart koşuyor.

Süt: soğuk zincir

Gıda Hijyeni Yönetmeliği, mobil birimlerde gıdanın sıcaklığının korunmasını ve izlenmesini, soğuk zincirin kırılmamasını istiyor. Yönetmelik belirli bir derece vermiyor.

Pastörize süt için resmî bir referans ise var. Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği'ne göre piyasaya arz edilen pastörize içme sütü 4 ile 6 °C arasında taşınıyor, depolanıyor ve satışa sunuluyor. Bu kural süt satan işletmeler için yazılmış. Kahvede kullandığınız sütü aynı aralıkta tutmak ise iyi bir ölçü. Araçtaki buzdolabının bu aralığı koruduğunu bir termometreyle izleyin. UHT sütte, açıldıktan sonraki saklama koşulu için ambalajın üzerindeki talimata bakın.

Ozan Food Truck'ta mobil kafe nasıl planlanıyor?

Mobil kafelerde kafenin kullanılacağı yere göre tek ya da çift akslı karavan, sabit kiosk ya da küçük bir araç seçiyoruz. Espresso makinesi, değirmen, içecek tezgâhı, paslanmaz çalışma yüzeyleri, buzdolabı, eviye ve depolama alanları bir ya da iki baristanın rahat çalışmasına göre yerleştiriliyor.

Moliendo Coffee için ürettiğimiz çift akslı kahve karavanında espresso istasyonu, fiyat panoları ve yan kapı, sıranın hızlı ilerlemesine göre konumlandırıldı. Sauce Hotel için ise bir otel terasında çalışacak, ahşap gövdeli ve içinde kahve ve içecek barı bulunan üç tekerlekli bir Ape hazırladık. Örnekleri mobil kafe sayfamızda görebilirsiniz.

Başlamadan önce netleştirin

1. Satış yapacağınız yer ve buna göre araç tipi: el arabası, karavan, motorlu araç ya da kiosk.
2. Belediyenin seyyar ya da gezici satışa izin verip vermediği ve kahve karavanını hangi ruhsat sınıfında değerlendirdiği.
3. Makinenin etiketindeki güç ve faz bilgisi. Tek faz mı, üç faz mı?
4. Güç kaynağı: şebeke bağlantısı mı, jeneratör ya da akü mü? İkinci durumda makine üreticisinin görüşü.
5. Su: tanklı bir makine mi, sabit bağlantı isteyen bir makine mi? Pompa ve filtre ihtiyacı.
6. Süt ve diğer soğuk malzemeler için soğutma ve sıcaklık takibi.
7. Vergi durumu: muafiyet mi, basit usul mü, gerçek usul mü? Vergi dairesi ve mali müşavir.

Bu kararlar karavanın ölçüsünü, elektrik tesisatını ve su sistemini birlikte belirliyor. Projenizi bu noktalar üzerinden konuşmak isterseniz teklif formundan bize yazabilirsiniz.

İlgili rehberler

• Büfe Karavan ve Mobil Büfe Ruhsatı: Gerekli Belgeler ve Başvuru Adımları
• Belediyeden Seyyar Satış İzni Nasıl Alınır?

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 9: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.4.193.pdf
• GİB yazısı, motorlu üç tekerlekli araç (21041): https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/21041
• GİB özelgesi, motorsuz el arabasıyla döner satışı (21020): https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/21020
• GİB özelgesi, karavan iş yeri sayılır (20904): https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/20904
• GİB yazısı, belediyece tahsis edilen büfe ve çay ocakları (21039): https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/ozelge/21039
• Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, md. 15 (RG 4/12/2024-32742 değişikliği)
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 75 ve 86
• Avcılar Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği, md. 9: https://www.avcilar.bel.tr/upload/files/belediye-emir-ve-yasaklari-uygulama-yonetmeligi/belediye-emir-ve-yasaklari-uygulama-yonetmeligi_9197.pdf
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, Ek-1 (D) ve (E): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/21.5.20059207.pdf
• Rancilio Classe 5 S: https://www.ranciliogroup.com/rancilio/classe-5/classe-5-s/
• Rancilio MD 40 ST: https://www.ranciliogroup.com/rancilio/md/md-40-st/
• Nuova Simonelli Appia Life: https://nuovasimonelli.com/en/machine/appia-life-2/
• La Marzocco Linea Classic S: https://www.lamarzocco.com/it/en/commercial-products/espresso-machines/linea-classic-s/
• La Marzocco Linea PB ve broşürü: https://www.lamarzocco.com/it/en/commercial-products/espresso-machines/linea-pb/
• La Marzocco Linea PB kullanım kılavuzu: https://lamarzoccousa.com/documents/linea-pb-manual/
• Sanremo Zoe broşürü: https://www.sanremomachines.com/wp-content/uploads/2026/05/ZOE_2026_05_EN_SINGLE-PAGES.pdf
• Wega Urban: https://wega.it/en/products/coffee-machines/energy/urban
• Mahlkönig EK43: https://www.mahlkoenig.com/products/ek43
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12, 16, 18: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15592&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (2019/12), md. 17: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=31293&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5