Food Truck Nedir? Yemek Kamyonu, Food Trailer ve Büfe Karavan Arasındaki Farklar

Bu yazıda günlük dilde kullanılan adları sözlükteki ve kanundaki karşılıklarıyla eşleştirdik. Tanımlar TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten, Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinden ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik'ten geliyor. Türün seçimiyle neyin değiştiğini de aynı kaynaklara dayanarak gösterdik.

Bu yazı 28 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata ve sözlük kayıtlarına göre hazırlandı. Ceza ve harç tutarları her yıl güncellendiği için TL tutarı vermedik.

Food truck ne demek?

Kelime İngilizce. Cambridge Dictionary "food truck"ı "içinde yemek pişirilip satılabilen, bir yerden bir yere giden araç" diye tanımlıyor. Tanımın iki parçası önemli: araçta yemek hazırlanıyor ve araç tek bir yere bağlı değil.

TDK Güncel Türkçe Sözlük'te ne "food truck" ne de "yemek kamyonu" diye bir madde var. 28 Eylül 2026'da ikisini de aradık, sonuç çıkmadı. Sözlükte bulunan kelimeler şunlar:

• kamyon: "Motorlu büyük yük taşıtı"
• kamyonet: "Yük taşıyan küçük kamyon; pikap"
• römork: "Başka bir taşıt tarafından çekilen motorsuz taşıt"
• karavan: "Bir otomobilin arkasına takılan veya hem taşıt hem konut olarak kullanılan üstü kapalı, ev özelliğinde araç"
• büfe: "Yiyecek, içecek, gazete, dergi vb.nin satıldığı küçük dükkân"

"Yemek kamyonu" bu yüzden bir çeviri, sözlük maddesi değil. Kanun diliyle bakınca da her zaman oturmuyor. Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen bir food truck, kanunun "kamyon" tanımına girmiyor.

Kanun bu araçlara ne diyor?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesindeki tanımlar iki şeye bakıyor. Birincisi motor. Kanun makine gücüyle yürüyene "motorlu taşıt", insan ya da hayvan gücüyle yürüyene "motorsuz taşıt" diyor. İkincisi ağırlık.

Kanundaki tanımlar şöyle:

• Kamyonet: Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen, yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıt. Sürücü bölümü gövdeyle birleşik kamyonetlere panelvan deniyor.
• Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan, yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıt.
• Römork: Motorlu araçla çekilen motorsuz taşıt. Azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyene hafif römork deniyor.
• Yarı römork: Bir kısmı çeken aracın üzerine oturan, ağırlığının bir bölümünü çeken araca bindiren römork.

Bizim okumamız şu: azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen bir food truck, günlük dilde "yemek kamyonu" dense bile kanunun kamyon tanımına girmez. Tanımlar içinde ona en yakın olan kamyonet, sürücü bölümü gövdeyle birleşikse panelvan. Dönüştürülmüş bir aracın ruhsatına ne yazılacağı ise ayrı bir konu, aşağıda anlattık.

Yönetmelikteki kategoriler: M, N ve O

Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (AİTM) aynı ayrımı harf kodlarıyla yapıyor.

Tablonun son sütunu bizim eşleştirmemiz. Kategoriler kütleye ve motora bağlı olduğu için eşleştirme bu tanımlardan çıkıyor. Somut bir aracın kategorisini ise ağırlığı belirler, emin değilseniz üreticinize sorun.

Yönetmelikte food truck'ı ilgilendiren bir cümle daha var. Yolcu taşımak için belirlenmemiş özel araçların donatımı, N sınıfı araçlarda olduğu gibi yük sayılıyor. Bizim okumamız şu: ızgara, fritöz, buzdolabı ve su tankı da bu yükün içinde.

"Food truck" diye bir araç cinsi var mı?

İncelediğimiz araç mevzuatında yok. Trafik Kanunu'nda, AİTM'de, eklerinde ve araç tescil yönetmeliğinde "food truck", "büfe" ya da "satış aracı" kelimelerini aradık. Dört metinde de sonuç çıkmadı.

AİTM "özel amaçlı taşıt"ı özel bir işlev için özel gövde ya da ekipman gerektiren M, N veya O kategorisi araç diye tanımlıyor. Tescil yönetmeliğinin özel amaçlı taşıt listesinde ise motorlu karavan, römork karavan, ambulans, kütüphane gibi araçlar sayılıyor. Yiyecek satışı listede geçmiyor. Dönüştürülmüş bir aracın ruhsatına hangi cinsin yazılacağını onay kuruluşunun düzenlediği belge belirliyor.

Food trailer ve büfe karavan: motorsuz olanlar

"Food trailer" da İngilizce. Türkçedeki en yakın kelime "treyler" gibi görünse de TDK treyleri "traktör veya kamyonlara, genellikle yük taşımalarını sağlamak için takılan araba" diye tanımlıyor. Yani sözlükteki treyler, ağır araçların arkasına takılan yük arabası.

Bizim okumamız şu: "food trailer", "çekme food truck" ve "büfe karavan" aynı araç ailesini anlatıyor. Motoru olmadığı ve çekildiği sürece üçü de kanun diliyle römork, yönetmelik diliyle O kategorisi.

Karavan kelimesi burada biraz yanıltıcı. Sözlükteki karavan konut olarak da kullanılabilen, ev özelliğinde bir araç. Büfe karavan ise bir satış aracı, içinde kimse yaşamıyor. Tescil yönetmeliğindeki "römork karavan" kodunun bir büfe karavana verilip verilmediğini doğrulayamadık. Ruhsatta ne yazacağını yine uygunluk belgesi gösterir.

Belediye mevzuatı iki biçimi aynı cümlede anıyor. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, su ürünleri seyyar satış araçları için "Araç kendinden hareket edebilir veya çekilebilir karavan tipi, kapalı kasalı olacaktır" diyor. Bu maddede motorlu olan da çekilen de aynı başlık altında.

Büfe ve seyyar büfe

Sözlüğe göre büfe küçük bir dükkân, yani bir araç değil. "Seyyar" ise "belli bir yeri olmayan; gezici" demek. Bizim okumamız şu: itilerek yürütülen bir satış arabası, kanunun insan gücüyle yürütülen "motorsuz taşıt" tanımına daha yakın. Bu yazıda yalnızca terimlere baktık, büfe modellerine girmedik.

Gıda mevzuatında başka bir ad

Trafik mevzuatı aracı motoruna ve ağırlığına göre ayırıyor. Gıda mevzuatında ise karşınıza başka bir ad çıkıyor. Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi "çadır, büfe ve seyyar satış araçları gibi taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri" için ayrı şartlar koyuyor.

Aynı ifade Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik'te de geçiyor ve pratik bir sonucu var. Bu işletmeler için ilgili kurumdan usulüne göre alınan izin belgesi, işletme kayıt belgesinin yerine kabul ediliyor. Ayrıntıları büfe karavan ruhsatı rehberimizde anlattık.

İnternette "gıda ruhsatlı araç" diye bir ifade de aranıyor. İncelediğimiz araç mevzuatında böyle bir araç türü geçmiyor. Bizim okumamız şu: gıda tarafındaki izin aracın cinsine değil, araçta yürüttüğünüz gıda işine bağlı.

Hangi türü seçtiğinizde ne değişir?

Motorlu food truck ile çekme tip arasındaki farklar en çok aracın kendisinde ortaya çıkıyor. Satış izni ise ikisinde de aynı yerden, belediyeden alınıyor.

Tablodaki birkaç satırın arkasında önemli ayrıntılar var.

Ağırlık sınırı. Tadilatla aracın azami yüklü ağırlığı artırılamıyor. Tek istisna, havalı ya da hava takviyeli frenli yük araçlarındaki dingil tadilatı. Mutfak donatımı yük sayıldığı için eklediğiniz her ekipman taşıyabileceğiniz yükten düşüyor. Yapılan değişiklik de 30 gün içinde tescil kayıtlarına işletilmek zorunda.

Römorklu sürüş. Römorklu araçta hız sınırı, aynı cins römorksuz araca göre saatte 10 kilometre daha düşük. Çekecek aracın ruhsatına çekebileceği römorkun taşıma sınırı da yazılıyor.

Vergi. Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi gezici satıcılara esnaf muaflığını "motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile" veriyor. Motorlu food truck bu yüzden muafiyetin dışında. Gelir İdaresi de çilingirlik için verdiği bir özelgede, kapalı ve seyyar kullanıma uygun bir karavanla çalışmanın "iş yeri açmaksızın" şartını bozduğunu yazdı. Motorsuz el arabasında durumun nasıl değiştiğini mobil kahve arabası rehberimizde anlattık. Kendi durumunuz için vergi dairenize ya da mali müşavirinize sorun.

Satış izni. Ulusal mevzuatta tek tip bir "mobil büfe ruhsatı" bulamadık. İzni belediye veriyor ve kuralları belediyeden belediyeye değişiyor. Örneğin Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin Kabahatler Talimatnamesi "her ne şekilde olursa olsun seyyar satıcılık yapanlara" ceza öngörüyor. Farklı belediyelerin yaklaşımını seyyar satış izni rehberimizde topladık.

Seçimi neye göre yaparsınız?

Food truck imalatında şasi kabin üzerine kasa, dönüştürülmüş panelvan ve çekme tip araç üretiyoruz. Seçim, çalışacağınız yere ve ne sıklıkla yer değiştireceğinize göre yapılıyor. Örneğin Alpine Street Food için bir panelvanı burger ve falafel mutfağına dönüştürdük.

Karar vermeden önce kendinize üç şey sorun. Aracı kim, hangi ehliyetle kullanacak? Mutfağınız ağırlık sınırının içinde kalıyor mu? Satış yapmak istediğiniz belediye seyyar satışa izin veriyor mu? Son sorunun cevabını araç almadan önce belediyenizden öğrenin.

Sık sorulan sorular

Food truck ne demek?

İngilizce bir terim ve içinde yemek pişirilip satılan, yer değiştirebilen araç anlamına geliyor. Türkçede "yemek kamyonu" diye çevriliyor, ancak TDK Güncel Türkçe Sözlük'te iki ifadenin de maddesi yok. Mevzuattaki tanımlarda ise motoruna ve ağırlığına göre en yakın karşılığı kamyonet, kamyon ya da römork. Ruhsatta ne yazacağını uygunluk belgesi gösterir.

Food truck yasal mı?

Türkiye'de food truck'ı yasaklayan ulusal bir araç kuralına rastlamadık. Yalnız araç, uygunluk belgesi ve tescil olmadan trafiğe çıkamıyor. Satış yapmak ise ayrı bir konu. İzinsiz seyyar satışı durdurma yetkisi belediyede ve bazı belediyelerin kuralları seyyar satıcılığı doğrudan cezalandırıyor. Satış yapacağınız yerin belediyesine önceden sorun.

Gıda ruhsatlı araç ne demek?

İncelediğimiz araç mevzuatında "gıda ruhsatlı araç" diye bir tür yok. Gıda mevzuatı bu araçları "seyyar satış araçları gibi taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri" arasında sayıyor. Bunlar için ilgili kurumdan alınan izin, işletme kayıt belgesinin yerine kabul ediliyor. Yönetmelik bu kurumun adını vermediği için ilinizin Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne bir kez teyit ettirin.

Mobil gıda satış araçlarının fiyatları nedir?

Fiyat vermiyoruz, çünkü her araç siparişe göre üretiliyor ve fiyat projenin kapsamına göre belirleniyor. Teklifi en çok araç tipi ve gövde ölçüsü, mutfak donanımı, enerji ve su sistemleri ile marka uygulaması ve teslimat belirliyor.

Aracın türü; tescilden ehliyete, vergiden ağırlık hesabına kadar birçok kararı baştan belirliyor. Bütün modelleri hizmetlerimiz sayfasında görebilirsiniz. Projenizi konuşmak isterseniz teklif formundan bize ulaşın.

İlgili rehberler

• Mobil Büfe Çeşitleri: Büfe Karavan, Seyyar Büfe ve Food Truck Farkları
• Food Truck İşine Başlamadan Önce: Araç, Yer ve İzin Kontrol Listesi
• Büfe Karavan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Sıfır ve İkinci El Karşılaştırması
• Türkiye'de Food Truck Yasal mı? Food Truck Açmak İçin Gerekenler

Kaynaklar

• TDK Güncel Türkçe Sözlük (kamyon, kamyonet, römork, karavan, treyler, büfe, seyyar maddeleri)
• Cambridge Dictionary, "food truck"
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 3, 19-21, 32
• Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, md. 4, Ek I, Ek IV, Ek VI
• Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, md. 3, 9, 13, 15, geçici md. 9
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 75, 86, 100
• Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik, md. 14
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12
• Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, md. 12
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, Ek-1 (D)(f)
• 5393 sayılı Belediye Kanunu, md. 15
• Ankara Büyükşehir Belediyesi Kabahatler Talimatnamesi, md. 23
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 9
• GİB özelgesi 20904 (karavanla çalışma ve esnaf muaflığı)