Food Truck İşine Başlamadan Önce: Araç, Yer ve İzin Kontrol Listesi

Bu yazı bir iş planı değil, bir karar listesi. Her adımın ayrıntısını ayrı rehberlerde anlattık. Burada her adımın kısa halini yazıp ilgili yazıya bağlantı verdik. Kurallar kanun, yönetmelik ve karar metinlerinden, cihaz değerleri üretici belgelerinden geliyor. Kazanç, maliyet ya da fiyat rakamı vermedik.

Bu yazı 29 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlandı. Kazanç, maliyet ve fiyat bilgisi yazıda yer almıyor.

Kısaca: yedi karar, bu sırayla

1. Önce menü, sonra ekipman

Aracın içini menü belirler. Burger satan bir araçla döner satan bir araç aynı donatılmıyor. Enerji sistemi, tüp yeri, davlumbaz ve ağırlık bu listeden çıkıyor. Biz de yerleşimi çizerken önce ne pişireceğinize ve içeride kaç kişinin çalışacağına bakıyoruz.

Tek bir cihaz bile hesabı değiştirebiliyor. Lincat'in 9 kW'lık DF39 fritözü, üreticinin sayfasına göre tek fazda 39 amper çekiyor. Aynı üreticinin kılavuzu fritözün davlumbaz altında çalışmasını istiyor ve 3 kW'ı aşan modellerin bir elektrikçi tarafından bağlanmasını şart koşuyor. Gazlı mı elektrikli mi kararını bu yüzden jeneratörden önce verin. Güç değerlerini tek listede toplamayı food truck ekipmanları rehberimizde anlattık.

Menüye özel kurallar da var. 16 Eylül 2026'da yayımlanan Et Tebliği'ne göre çiğ dönerin satış noktasındaki raf ömrü, pişirme başladığı andan itibaren en fazla 12 saat. Bizim okumamız şu: bu kural ocak boyunu da etkiliyor. Ayrıntısı döner food truck yazımızda. Aynı tebliğ perakende işletmelerde hangi et karışımlarının günlük hazırlanabileceğini de sınırlıyor. Köftenin araçta mı hazırlanacağı sorusunu hamburger food truck yazımızda ele aldık.

Menü ne olursa olsun bir çekirdek sabit. Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi taşınabilir gıda işletmelerinde, gerekli durumlarda, el yıkama imkânı, yıkanabilir ve korozyona dayanıklı yüzeyler, yeterli içilebilir su, atığın hijyenik biçimde saklanması ve sıcaklığın izlenmesini istiyor.

2. Satış yeri ve belediye

İkinci soru aracın nerede çalışacağı. Bu sorunun cevabını belediye veriyor. 5393 sayılı Belediye Kanunu belediyeye "izinsiz satış yapan seyyar satıcıları faaliyetten men etmek" görevini veriyor. İznin adı, şartı ve süresi ise her belediyede farklı.

Fark küçük değil. Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin 2016 tarihli yönetmeliği "her türlü seyyar satıcılık yapmak yasaktır" diyor. Avcılar'ın yönetmeliği ise bu iş için imal edilmiş, TSE belgeli motorlu ya da motorsuz araçlarla süreli izin verilebileceğini yazıyor. Alanya'nın 2015 tarihli yönetmeliği seyyar döner, köfte ve fast food satışını yasaklıyor. Yani menü kararı ile yer kararı birbirine bağlı.

Büyükşehirlerde bir de yetki paylaşımı var. Sıhhi işyerlerini ilçe belediyesi ruhsatlandırıyor, büyükşehir ise kendi alanlarında zabıta hizmeti veriyor. Hangisine başvuracağınızı satış yapacağınız noktanın ilçe belediyesine sorun.

Özel arazi de kendiliğinden serbest sayılmayabilir. Mersin Büyükşehir'in yönetmeliği "kamu ve şahıs arazileri üzerine" belediyeden izinsiz büfe koymayı yasaklıyor. Otel bahçesi ya da özel otopark düşünüyorsanız da önce belediyeye gidin.

Belediyelerin izni nasıl verdiğini seyyar satış izni rehberimizde topladık. Motorlu araca özgü farkları ve belediyeye soracağınız soruları food truck yasal mı yazımızda sıraladık.

3. Araç tipi: motorlu, çekme ya da sabit

Satış yeri netleşince araç tipine geçebilirsiniz. Bu yazılarda mobil satışı dört ana tipe ayırıyoruz: itilerek taşınan seyyar büfe, bir araçla çekilen büfe karavan, motorlu food truck ve yeri sabit duran kiosk ya da konteyner. Aralarındaki farkları mobil büfe çeşitleri yazımızda yan yana koyduk.

İncelediğimiz araç mevzuatında "food truck" adında bir araç cinsi yok. Kanun aracı motoruna ve ağırlığına göre ayırıyor. Terimlerin kanundaki karşılığını food truck nedir yazımızda anlattık. Kısa hali şöyle:

• Motorlu, 3.500 kg'a kadar: kanuna göre kamyonet, sürücü bölümü gövdeyle birleşikse panelvan. B ehliyet yetiyor.
• Çekme, 750 kg'a kadar: römork. B ehliyetle çekilebiliyor.
• Çekme, 750 ile 3.500 kg arası: römork. Genel kural BE ehliyet; eğitim şartlı 4.250 kg seçeneğini sürücü kursunuza sorun.

Römorkta bir değişiklik var. 1 Temmuz 2025'ten itibaren üretilen römorklar, yüklü ağırlığı 750 kilograma kadar olanlar dahil, noterde ayrı ayrı tescil ediliyor. Traktör römorkları bunun dışında.

Motorlu araçta da bir sınır var. Mevcut bir panelvanı mutfağa çevirmek, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik'e göre bir tadilat. Tadilatla aracın azami yüklü ağırlığı, dingil tadilatı dışında, artırılamıyor. Bizim okumamız şu: ağır bir mutfak, panelvanın taşıyabileceği yükü azaltıyor. Ekipman listesi ile şasi seçimi bu yüzden birlikte konuşulmalı.

Biz şasi kabin üzerine kasa, panelvan dönüşümü ve çekme tip araç üretiyoruz. Seçimi, çalışacağınız yere ve ne sıklıkla yer değiştireceğinize göre yapıyoruz.

4. Sıfır mı, ikinci el mi?

Bu soruyu fiyattan önce belgelerle düşünün. Tescil Yönetmeliği'ne göre üreticinin düzenlediği uygunluk belgesi olmayan araç tescil edilmiyor. Üretici bu belgenin bilgisini noterlerin ARTES sistemine elektronik imzayla kaydetmek zorunda. Sıfır bir araçta ilk tescil, satın alma tarihinden itibaren üç ay içinde yapılmalı.

İkinci elde kontrolün çoğu size düşüyor. Tescilli bir aracın satışı noterde yapılıyor ve noter dışındaki satış geçersiz. Haciz ve rehin gibi şerhler ruhsata yazılmıyor, yalnızca elektronik kayıtta görünüyor. Dönüştürülmüş bir araç alıyorsanız tadilatın ruhsata işlenip işlenmediğine de bakın.

Bir de haklarınız meselesi var. Tüketici Kanunu tüketiciyi "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden" kişi olarak tanımlıyor. İş için araç alan biri büyük ihtimalle bu tanımın dışında kalıyor ve Borçlar Kanunu'nun ayıp hükümlerine tabi oluyor. Kendi durumunuzu bir avukata sorun. Satın almadan önceki kontrol listesini sıfır ve ikinci el büfe karavan rehberimizde verdik.

5. Vergi, esnaf sicili ve Bağ-Kur

Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi gezici satıcılara esnaf muaflığını "motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile" tanıyor. Motorlu bir food truck bu yüzden muafiyetin dışında. Çekme karavan için de durum pek farklı görünmüyor. Gelir İdaresi, bir çilingir için verdiği özelgede, kapalı ve seyyar kullanıma uygun bir karavanın "iş yeri açmaksızın" şartını bozduğunu yazdı. Özelgeler yalnızca soran kişiyi bağlıyor.

2026'dan itibaren bir değişiklik daha var. 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na göre büyükşehir olan illerde "lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler" gerçek usulde vergilendiriliyor. Nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler ve köyler bunun dışında. Yemek hazırlayan bir aracın bu kapsama girmesi olası, ama bunu açıkça söyleyen bir açıklama bulamadık. Hangi usule tabi olacağınızı işe başlamadan önce mali müşavirinize sorun.

Süreler mevzuatta yazılı:

1. İşe başladığınızı 10 gün içinde vergi dairesine bildirin. Vergi levhasını mükellefiyetin başladığı tarihten itibaren bir ay içinde alın.
2. Çalışmaya başladıktan sonraki 30 gün içinde esnaf ve sanatkâr siciline kaydolun. İş yeri seyyar olanlar, ikamet ettikleri yerdeki odaya kaydediliyor.
3. Bağ-Kur sigortalılığınız vergi mükellefiyetinin başladığı tarihte başlıyor. SGK'ya ayrıca bildirim yapmanız gerekmiyor.

Belgelerin hangi sırayla alınacağını büfe karavan ruhsatı rehberimizde adım adım anlattık.

6. Hijyen eğitimi

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 126. maddesine göre gıda satış yerinde çalışan herkes hijyen eğitimi almak zorunda. İşi bizzat yapıyorsanız siz de bu kapsamdasınız. Hijyen Eğitimi Yönetmeliği'ne göre eğitim en az sekiz saat sürüyor. Belge, kişi hizmet verdiği sürece geçerli. Yönetmeliğe göre eğitimi Milli Eğitim Bakanlığı'nın Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı kurumlar veriyor.

Üç ayda bir yapılan zorunlu portör muayenesi 2011'de kanundan çıkarıldı. Yerel kurallar ise ayrı. Avcılar'ın yönetmeliği izinli gezici satıcılardan altı ayda bir portör muayenesi istiyor. Belediyenizin böyle bir şartı olup olmadığını izin başvurusunda sorun.

Gıda kaydında işinizi kolaylaştıran bir hüküm de var. Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, seyyar satış araçları gibi taşınabilir işletmelerde ilgili kurumdan alınan izni, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın işletme kayıt belgesi yerine kabul ediyor. Yönetmelik bu kurumun adını vermiyor. İlinizin Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne bir kez teyit ettirin.

7. Teklif için hazırlamanız gerekenler

Yukarıdaki altı adımın cevapları, bir üreticinin çizime başlaması için gereken bilgilerin çoğunu zaten veriyor. Teklif istemeden önce şunları bir sayfada toplayın:

1. Menü: ne pişireceksiniz, yanında içecek ya da tatlı olacak mı?
2. Cihazlar: gazlı mı elektrikli mi? Aklınızda bir model varsa etiket değerleriyle birlikte.
3. Enerji: şebeke, jeneratör, akü ya da bunların birkaçı. Çalışacağınız yerde üç faz var mı?
4. Ekip: içeride aynı anda kaç kişi çalışacak?
5. Satış yeri: hangi belediye ve belediyenin size söyledikleri.
6. Araç tipi: şasi kabin üzerine kasa, panelvan ya da çekme. Sürücünün ehliyet sınıfı.
7. Sıfır ya da mevcut araç: dönüştürülecek bir aracınız varsa ruhsatındaki bilgiler.
8. Adet ve teslim yeri: kaç araç, Türkiye'de mi yurt dışında mı.
9. Marka: giydirme, tabela ve aydınlatma. Varsa çizim ya da örnek fotoğraf.

Sık sorulan sorular

Food truck yasal mı?

İncelediğimiz ulusal mevzuatta food truck'ı yasaklayan bir hüküm yok; yasak olan izinsiz satış. İzni belediye veriyor ve belediyeler çok farklı davranıyor. Avcılar motorlu araçla süreli izin verebildiğini yazıyor, Bursa Büyükşehir'in 2016 tarihli yönetmeliği ise her türlü seyyar satıcılığı yasaklıyor. Satış yapacağınız yerin belediyesine aracı almadan önce sorun.

Fast food açmak için hangi malzemelere ihtiyacım var?

Pişirme cihazlarını menünüz belirliyor. Hangi menü olursa olsun, Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin taşınabilir işletmeler için saydığı çekirdek gerekiyor: el yıkama imkânı, temizlenebilir yüzeyler, içilebilir su, atığın saklanması ve sıcaklığın izlenmesi. Okuduğumuz fritöz kılavuzu davlumbaz da istiyor.

Gıda ruhsatlı araç ne demek?

İncelediğimiz araç mevzuatında "gıda ruhsatlı araç" diye bir araç cinsi yok. Aracın tescili trafiğe çıkmak için gerekiyor. Satış izni ise belediyeden alınan ayrı bir belge. Taşınabilir işletmelerde ilgili kurumdan alınan izin, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kayıt belgesi yerine de geçiyor.

Food truck ne demek?

İçinde yemek pişirilip satılan, yer değiştirebilen araç. Türk araç mevzuatında bu adla bir araç cinsi yok. Kanundaki en yakın karşılığı motoruna ve ağırlığına göre değişiyor: kamyonet, kamyon ya da römork.

Bu listeyi doldurduysanız projeyi konuşmaya hazırsınız. Menünüzü, düşündüğünüz araç tipini ve aracın nerede çalışacağını teklif formundan iletin. Önce birkaç soruyla ihtiyacınızı netleştiriyor, ardından çizim ve teklif gönderiyoruz. Ürettiğimiz araçları food truck imalatı sayfamızda görebilirsiniz.

İlgili rehberler

• Food Truck Nedir? Yemek Kamyonu, Food Trailer ve Büfe Karavan Arasındaki Farklar
• Mobil Büfe Çeşitleri: Büfe Karavan, Seyyar Büfe ve Food Truck Farkları
• Konteyner Büfe ve Konteyner Kafe Açmak: Yer, İzin ve Model Seçimi
• Kahve Karavanı mı, Konteyner Kafe mi? Mobil Kafe Seçerken Farklar

Kaynaklar

• 5393 sayılı Belediye Kanunu, md. 15/1-(m)
• 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, md. 7
• Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği, md. 5/36
• Avcılar Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği, md. 9
• Alanya Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 33
• Mersin Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 24/5
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 3, 20
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 75, 86
• Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, md. 9, 10, 13, 15, Geçici md. 9
• Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, md. 4, Ek IV
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, md. 3
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 9
• GİB Sakarya VDB özelgesi, 11.06.2018 (karavan ve esnaf muaflığı)
• 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 09/09/2025)
• 10380 sayılı Karar, 10679 sayılı Kararla değişik hali (GİB işlenmiş metin)
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 168
• 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu, md. 6, 68
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 4, 7
• Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, md. 126
• Hijyen Eğitimi Yönetmeliği, md. 5, 6
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12
• Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, md. 12
• Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (2026/15), md. 6, 7
• Cambridge Dictionary, "food truck"
• Lincat DF39 elektrikli fritöz
• Lincat Silverlink 600 elektrikli fritöz kullanım kılavuzu