Food Truck Ekipmanları: Mutfak, Enerji ve Su Sistemleri İçin Kontrol Listesi

Aşağıdaki listeyi Gıda Hijyeni Yönetmeliği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve cihaz üreticilerinin teknik föylerine dayandırdık. Güç değerlerini örnek modellerden aldık. Kendi cihazınız için geçerli olan, cihazın etiketindeki değerdir.

Bu yazı 28 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata ve üretici sayfalarına göre hazırlandı. Yazıda ekipman fiyatı vermedik.

Kısaca: kontrol listesi

Tablonun sağ sütunundaki yönetmelikler cihaz adı vermiyor. Bizim okumamız şu: orta sütundaki kalemler, yönetmeliğin istediği sonucu araçta karşılamanın pratik yollarıdır.

Mevzuatın her araçta aradığı çekirdek

Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi "çadır, büfe ve seyyar satış araçları gibi taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri" için yazılmış. Bu işletmeler, özellikle hayvan ve haşerelerden bulaşmayı engelleyecek şekilde tasarlanmalı ve inşa edilmeli. Maddenin ikinci fıkrası da tabloda saydığımız altı alanı "gerekli durumlarda" zorunlu tutuyor.

"Gerekli durumlarda" ifadesi önemli. Şartlar yaptığınız işe göre uygulanıyor. Örneğin gıda yıkamayan bir araca gıda yıkama bendi uygulanmayabilir. Sabit restoranlar için yazılmış tuvalet ve akan sulu lavabo gibi şartlar ise madde başlıklarına göre mobil birimlere doğrudan uygulanmıyor.

Yönetmeliğin iki kuralı yerleşimi de etkiliyor. Ekipman, kendisinin ve çevresinin temizlenebileceği şekilde yerleştirilmeli (md. 14). Gıda atığı kapatılabilir kaplarda toplanmalı (md. 15).

Bir de ruhsat tarafı var. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2022 tarihli görüşüne göre taşıtla mobil yeme içme hizmeti veren yerler "sıhhi müessese" olarak ruhsatlandırılmalı. Belge adımlarını büfe karavan ruhsatı rehberimizde anlattık.

Belediyenin örnek alabileceği iki liste

İşyeri ruhsatı yönetmeliğinin Ek-1'i iki araç türü için ayrıntılı bir ekipman listesi veriyor. Gezici piliç ve köfte araçlarında paslanmaz çelik kasa, özel ızgara kasası, "yeterli büyüklükte buzdolabı ve jeneratör" ile sıcak ve soğuk su tertibatı isteniyor. Su ürünleri satış araçlarında liste daha uzun:

• kapasiteye uygun su deposu ve lavabo,
• sıcak ve soğuk su tertibatlı musluklar ile el dezenfeksiyon sistemi,
• soğutuculu teşhir dolabı ile ürün ve buz dolabı,
• parazit kontrol lambası,
• elektrik ve aydınlatma için jeneratör ve dışarıdan elektrik çekebilme donanımı,
• atık su toplama deposu.

Başka ürün satan araçlar için böyle bir liste yok. Yönetmelik, adı geçmeyen işyerlerinde "benzeri işyerleri için öngörülen esaslara" bakılacağını söylüyor. Belediyenizin bu listeleri örnek alması bu yüzden olası. Hangi kalemleri isteyeceğini projeye başlamadan belediyenize sorun.

Mutfak ekipmanları: menüden başlayın

"Fast food açmak için hangi malzemeler gerekir?" sorusunun tek bir cevabı yok. Burger satan bir araçla lokma ya da çorba yapan bir araç çok farklı donatılıyor. Bizim food truck imalatı sayfamızda mutfak donanımını şöyle tarif ediyoruz: "Paslanmaz tezgâhlar, ızgara, fritöz, ocaklar, davlumbaz, buzdolabı, dondurucu, eviye ve depolama alanları işletmenizin ihtiyacına göre yerleştirilir."

İki örnek farkı gösteriyor. Alpine Street Food için burger ve falafel mutfağına dönüştürdüğümüz panelvanda fritöz, düz ızgara ve davlumbaz var. Kepez Belediyesi için ürettiğimiz mobil mutfak aracında ise ocaklar, fırın, benmariler ve havalandırma bulunuyor.

Hangi menü olursa olsun, pişirme yapılan her araçta duman ve buharın çıkışını düşünmeniz gerekir. Ruhsat yönetmeliğinin ortak şartları, yiyecek hazırlanan bölümde "buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sistemi" istiyor. Paket servis yapan yerlerde havalandırmanın "en azından aspiratörle" sağlanması yazılı. Bu şartların araca nasıl uygulanacağı yönetmelikte yazmıyor. Üretici tarafında ise durum açık: Lincat'in hem elektrikli hem gazlı fritöz kılavuzu, cihazın bir davlumbazın altında çalışmasını şart koşuyor.

Gazlı mı, elektrikli mi?

Birçok cihazın iki sürümü var. Öztiryakiler'in 12 litrelik 700 seri fritözü hem gazlı hem elektrikli satılıyor. Seçim, enerji tarafını doğrudan değiştiriyor.

Lincat'in propanlı tezgâh üstü fritözünün kılavuzu, propanla 10,5 kW ısı girdisi veriyor. Kılavuzun teknik verilerinde elektrik beslemesine dair bir satır yok ve cihaz piezo düğmesiyle ateşleniyor. Ürün föyündeki elektrik alanları ise bu bilgiyle tutarsız. Elektrik bağlantısı gerekip gerekmediğini satıcıya sorun. Buna karşılık gazlı cihaz başka ihtiyaçlar doğuruyor. Aynı üreticinin kılavuzuna göre cihaz yanma ürünleri için bir davlumbazın altına konmalı, ortam yeterince havalandırılmalı ve cihazın yakınına bir kesme vanası takılmalı. Esnek hortum kullanılıyorsa ticari mutfak cihazlarına uygun olmalı ve belirli aralıklarla kontrol edilip değiştirilmeli.

Enerji: güç listesini cihaz etiketinden çıkarın

Aşağıdaki değerler üreticilerin kendi ürün sayfalarından. Model önerisi değiller. Yalnızca aynı işi yapan cihazlar arasındaki farkı göstermek için seçildiler.

Tablodan üç şey çıkıyor. Birincisi, aynı cihaz türünde bile güç üç kata kadar değişiyor. İkincisi, güçlü cihazlarda faz sorusu gündeme geliyor. 9 kW'lık fritöz tek fazda 39 amper çekiyor, Öztiryakiler'in ocağı ile 12 litrelik elektrikli fritözü için üretici sayfası 400 V üç fazlı besleme gösteriyor. Üçüncüsü, soğutma cihazlarının gücü düşük. Ama Lincat'in kılavuzu tezgâh altı dolabı sürekli kullanım için tasarlanmış bir cihaz olarak tarif ediyor.

Kahve satacaksanız espresso makinesini ayrıca hesaba katın. Mobil kahve arabası rehberimiz için okuduğumuz üretici verilerinde makinelerin gücü 1450 W ile 9470 W arasında değişiyordu.

Üreticilerin kurulum şartları da enerji planının parçası. Lincat, 3 kW'a kadar olan fritözlerini fişli satıyor. Daha güçlü modellerin bir elektrikçi tarafından sabit tesisata bağlanmasını istiyor. La Marzocco ise tesisatın makinenin en yüksek gücünü karşılamasını, topraklamayı ve en fazla 30 mA'lik kaçak akım rölesini şart koşuyor. Uzatma kablosu ve çoklu prizi de önermiyor.

Bizim okumamız şu: jeneratör, şebeke bağlantısı ya da akü kararından önce bütün cihazların etiket gücünü ve faz bilgisini tek bir listede toplayın. Okuduğumuz kılavuzların hiçbirinde jeneratör için bir güç değeri yok. Hangi cihazların aynı anda çalışacağını da not ederek listeyi bir elektrik mühendisine ya da cihaz üreticisine gösterin. Sayfamızda yazdığımız gibi, enerji jeneratör, şebeke bağlantısı ya da akülerle sağlanabiliyor.

Ağırlığı da listeye yazın

Mevcut bir aracı food truck'a dönüştürdüğünüzde azami yüklü ağırlık, dingil tadilatı dışında artırılamıyor. Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik bunu açıkça yazıyor. Yani eklediğiniz her cihaz, taşıyabileceğiniz yükten düşer. Örnek olarak Lincat'in 90 cm'lik ızgarası 60 kg, soğutmalı tezgâh altı dolabı 127 kg geliyor.

Gaz: tüp ve tesisat için okuyabildiğimiz kurallar

Food truck'taki mutfak tüpü için araç mevzuatında ayrı bir hüküm bulamadık. Okuyabildiğimiz kaynaklar şunlar.

Araçlarda LPG tesisatı denince akla gelen standart TS EN 1949. Başlığı "Geçici ikamet amaçlı araçlarda ve konaklama amaçlı diğer araçlarda LPG sistemlerinin kurulumuna ilişkin özellikler". TSE'deki kapsam metnine göre standart "ticari amaçlarla kullanılacak LPG cihazlarının kurulumu"nu kapsamıyor. Bizim okumamız şu: satış yapan bir aracın pişirme cihazları bu kapsam dışı kaleme giriyor.

Ticari gazlı pişirme cihazlarının güvenlik standardı TS EN 203-1+A1 (2024). Kapsamı kapalı alanda kullanılan cihazları anlatıyor. Bir de not ekliyor: araçlarda, römorklarda ya da gemilerde kullanılacak cihazlar için ek gereklilikler olabilir. Bu ek gerekliliklerin neler olduğunu standardın metnini okumadan söyleyemiyoruz.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 109. maddesi tüp kullanımı için somut kurallar veriyor. Tüpler dik durmalı. Tüp ile cihaz arasında hortum gerekiyorsa en fazla 150 cm uzunlukta, standarda uygun, eksiz bir hortum kullanılmalı ve bağlantılar kelepçeyle sıkılmalı. Tüpler güneşe ve ısıtıcılara yakın konmamalı. Tüp değiştirilirken kaçak kontrolü köpüklü sabunla yapılmalı, asla ateşle yapılmamalı. LPG kullanılan "sanayi tipi büyük mutfaklarda" sesli gaz uyarı cihazı zorunlu.

Bu yönetmelik binalar için yazıldı. Kapsam maddesi "sabit ve hareketli tesisleri" de sayıyor, ama bir food truck'ın bu kapsama girip girmediğini açıkça yazan bir hüküm yok. Aracınızda hangi kuralların aranacağını itfaiyenize ve belediyenize sorun.

Tüpün kendisi için de bir kontrol noktası var. 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu'na göre dağıtıcılar periyodik muayenesi yapılmamış, paslı, şişkin, ezik ya da yangın hasarlı tüplere dolum yapamıyor.

Su sistemi: temiz su, atık su ve pompa

Yönetmelik araçta "yeterli miktarda sıcak ve/veya soğuk içilebilir nitelikte su" istiyor. Gıdaya temas eden buz da içilebilir sudan yapılmalı. İçilemeyen su kullanırsanız, örneğin soğutma için, bu su işaretli ve ayrı bir sistemde dolaşmalı. İçme suyu hattına karışmamalı.

Tank hacmi için mevzuatta bir sayı yok. Su ürünleri araçları için ruhsat yönetmeliği yalnızca "kapasiteye uygun su deposu" diyor. Bizim sayfamızda da temiz ve atık su tankları ile pompanın "yoğun bir servise yetecek kapasitede" seçildiğini yazıyoruz. Belediyeniz belirli bir hacim bekliyorsa bunu başvurudan önce öğrenin.

Bizim okumamız şu: tank ve hortumlar gıda ile temas eden malzeme sayılır, bu yüzden gıdaya uygun malzemeden seçilmeli. Gıda ile temas eden malzeme yönetmeliği, bireysel tüketime sunulan suyun temas ettiği malzemeleri de kapsıyor. Kapsam dışında tuttuklarından biri, topluma ya da bireye su sağlamak için kurulmuş sabit tesisler. Mobil bir tank sabit değil.

Tanktan beslenen sistemde basınç da bir konu. La Marzocco, şebekeye bağlanan makineleri için 0,2 ile 0,6 MPa arası giriş basıncı istiyor ve basınç yetmezse ek bir su besleme sistemi öneriyor. Sabit su bağlantısı isteyen bir kahve makinesini tanktan besleyecekseniz, su sistemini bu basınca göre planlayın.

Sıcaklık: soğutma ve termometre

Gıda Hijyeni Yönetmeliği sıcaklığın hem korunmasını hem de izlenmesini istiyor, ama bir derece vermiyor. Ürüne özel mevzuatta değerler var. Örneğin İçme Sütleri Tebliği, pastörize sütün 4 ile 6 °C arasında taşınıp depolanmasını öngörüyor. Soğutmalı dolap seçerken çalışma aralığına bakın. Lincat'in tezgâh altı dolabı için bu aralık 2 ile 8 °C. Bizim okumamız şu: izleme için dolapta bir termometre bulundurmak bu şartı karşılamanın basit bir yolu.

Sık sorulan sorular

Fast food açmak için hangi malzemelere ihtiyacım var?

Pişirme cihazlarını menünüz belirler: burger için düz ızgara ve fritöz, çorba ve pilav için ocak ve benmari gibi. Bunların yanında Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin taşınabilir işletmeler için saydığı çekirdek gerekir. El yıkama lavabosu, temizlenebilir tezgâh, içilebilir su, atık su ve çöp için kapaklı depolar, soğutma ve termometre bu çekirdeğin parçası. Pişirme yapıyorsanız davlumbaz da listeye girer.

Mutfak ekipmanlarının isimleri nelerdir?

Food truck imalatı sayfamızda saydığımız donanım paslanmaz tezgâh, ızgara, fritöz, ocak, davlumbaz, buzdolabı, dondurucu ve eviye. Kepez Belediyesi için ürettiğimiz mobil mutfak aracında fırın ve benmari de var. Kahve satan araçlarda bunlara espresso makinesi ve değirmen eklenir. Her cihazın gazlı ya da elektrikli sürümü olabilir ve bu seçim enerji planınızı değiştirir.

Cafe için hangi mutfak malzemeleri gereklidir?

Mobil bir kafede ağırlık espresso makinesi, değirmen, soğutma ve su sistemindedir. Okuduğumuz espresso makinelerinin gücü 1450 W ile 9470 W arasında değişiyor. La Marzocco topraklama ve en fazla 30 mA'lik kaçak akım rölesi istiyor. Aynı üretici, şebekeye bağlanan makinesi için 0,2 ile 0,6 MPa su basıncı bekliyor.

Food truck yasal mı?

İzin alındığında evet. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın görüşüne göre taşıtla yeme içme hizmeti veren yerler sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılmalı. Ruhsatı belediye veriyor. Aracı almadan önce belediyenizin mobil satışa izin verip vermediğini ve hangi ekipmanı isteyeceğini sorun.

Ekipman listesi, aracın gövde ölçüsünü, enerji sistemini ve su tanklarını birlikte belirliyor. Yerleşimi planlarken önce ne pişireceğinize ve içeride kaç kişinin çalışacağına bakıyoruz. Menünüzü ve aracın nerede çalışacağını teklif formundan iletirseniz, önce birkaç soruyla ihtiyacınızı netleştiriyor, ardından çizim ve teklif gönderiyoruz. Farklı menüler için yaptığımız araçları özel tasarım food truck sayfamızda görebilirsiniz.

İlgili rehberler

• Büfe Karavan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Sıfır ve İkinci El Karşılaştırması
• Food Truck Nedir? Yemek Kamyonu, Food Trailer ve Büfe Karavan Arasındaki Farklar
• Mobil Büfe Çeşitleri: Büfe Karavan, Seyyar Büfe ve Food Truck Farkları
• Türkiye'de Food Truck Yasal mı? Food Truck Açmak İçin Gerekenler

Kaynaklar

• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 10–16
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, Ek-1 A, D(d), D(e), D(f)
• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görüş yazısı, 09/05/2022
• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 2, 109
• 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu, md. 5
• TSE, TS EN 1949 ve TS EN 203-1+A1 başlık ve kapsam bilgisi
• Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, Ek IV madde 2.5
• Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik, md. 2
• Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (2019/12), md. 17
• Lincat ürün sayfaları (DF33, DF39, DF4/P, GS6/T, GS9, PHEH01, BD20036, Cirrus dondurucu)
• Lincat DF4/P teknik föyü
• Lincat Silverlink 600 elektrikli ve gazlı fritöz kılavuzları: https://middleby-cdn.com/usermanuals/Lincat_Silverlink600_Fryers_Manual_1.pdf , https://middleby-cdn.com/usermanuals/Lincat_Silverlink600_GasFryers_Manual_1.pdf
• Öztiryakiler ürün sayfaları (OSO 4075.1 ocak, 700 seri fritözler)
• La Marzocco Linea PB kullanım kılavuzu