Tanıtım ve Promosyon Aracı: Markalar İçin Mobil Satış ve Etkinlik Aracı

Bu yazıyı numune dağıtımı, lansman ya da etkinlik için araç arayan marka ekipleri için hazırladık. Kuralları mevzuat metinlerinden, film değerlerini üreticilerin kendi föylerinden aldık. Belediyeden belediyeye değişen konularda kesin cevap vermedik, kime sormanız gerektiğini yazdık.

Bu yazı 29 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata ve üretici belgelerine göre hazırlandı. Fiyat bilgisi vermedik.

Kısaca: siparişten önce netleşmesi gerekenler

Bedava numune de gıda sayılıyor

Satış yapmıyorsanız gıda kurallarının dışında mı kalırsınız? Kanunun tanımları bunu söylemiyor.

5996 sayılı Kanun gıda işletmecisini "Kâr amaçlı olsun veya olmasın" tanımlıyor. Aynı maddedeki piyasaya arz tanımı da ürünün "bedelli veya bedelsiz" piyasaya sunulmasını kapsıyor.

Bizim okumamız şu: tanıtımda ücretsiz verilen tadım porsiyonu da kanunun kapsamında. Hangi kaydın ya da iznin isteneceği bu tanımlardan çıkmıyor. Bunu İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne sorun.

Aracın içi için temel kural Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi. Madde, "Çadır, büfe ve seyyar satış araçları gibi taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri" için yazılmış. Gerekli durumlarda şunları istiyor:

• el yıkama ve kurulama imkânı,
• pürüzsüz, yıkanabilir ve korozyona dayanıklı gıda temas yüzeyleri,
• yeterli miktarda içilebilir sıcak ve/veya soğuk su,
• sıvı ve katı atığın hijyenik biçimde depolanıp uzaklaştırılması,
• gıdanın sıcaklığının korunması ve izlenmesi.

Kayıt tarafında da bir istisna var. Taşınabilir ve geçici gıda işletmelerinde ilgili kurumdan alınan izin belgesi, işletme kayıt belgesi yerine kabul ediliyor. Tadım ekibinde çalışacak kişiler için en az sekiz saatlik hijyen eğitimi belgesinin istenip istenmeyeceğini de aynı müdürlüğe ya da belediyenize sorun.

Belediye ruhsatı ayrı bir konu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2022 tarihli görüşü, "motorlu veya motorsuz taşıtlarla" mobil yeme içme hizmeti sunan işyerlerinin sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılması gerektiğini söylüyor. Görüş "ticari bir faaliyetin yürütüldüğü" işyerlerinden söz ediyor. Hiç satış yapmayan bir tadım aracının bu kapsamda sayılıp sayılmadığını belediyenize sorun. Ruhsatın genel adımlarını büfe karavan ruhsatı rehberimizde anlattık.

Meat Boss ve motorsuz nostaljik gövdeler

Nostaljik food truck sayfamızda tanıtım için üretilen proje Meat Boss. Sayfada "Tanıtım amaçlı nostaljik food truck" diye geçiyor: "Meat Boss markasını etkinliklerde tanıtmak için üretilen, büyük ışıklı tavan tabelalı kırmızı siyah bir nostaljik food truck. Yukarı açılan servis kapağının arkasında döner ocağı ve paslanmaz çelik tezgâh hattı olan, tam çalışan bir mutfak bulunuyor."

Bu gövdelerin ortak özelliği motorsuz olmaları. Gövde çelik şasi üzerine çelik kaplamayla üretiliyor, klasik ön yüz, ön panjur ve çamurluklarla şekilleniyor. Renkler, tabelalar, aydınlatma ve grafikler kurumsal kimliğinize göre belirleniyor. İçerideki tezgâh, pişirme, soğutma, davlumbaz, su ve elektrik tesisatı sunacağınız yiyeceğe göre kuruluyor. Araçlar otellerde, tatil köylerinde, alışveriş merkezlerinde, sahillerde ve etkinlik alanlarında yerine teslim edilip konumlandırılıyor.

Motorsuz gövde bir kampanyada farklı bir soru doğuruyor. Karayolları Trafik Kanunu römorku "Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıt" olarak tanımlıyor. Kanunun 19. maddesi ise tescilli motorlu taşıtlarla çekilenler başta olmak üzere saydığı istisnalar dışında motorsuz taşıtları tescil zorunluluğunun dışında tutuyor.

Bizim okumamız şu: gövdeyi duraklar arasında yolda çekecekseniz römork kuralları gündeme geliyor. Bir araçla taşınıp etkinlik alanına konan ve hiç yola çıkmayan bir gövde için açık bir hüküm bulamadık. Bunu notere ve belediyenize sorun. Tescil ve ehliyet ayrımını nostaljik food truck rehberimizde ayrıntılı yazdık.

Giydirme: görsel her kampanyada değişecekse

Marka ekiplerinin çoğu aracı birden fazla kampanyada kullanmak istiyor. Bu durumda filmi seçerken dayanım kadar sökme şartlarını da okuyun.

Avery Dennison'ın SW900 föyü renkli film için föydeki bölge 1'de, dikey yüzeyde 10 yıl veriyor. Aynı bölgede yatay yüzeyde bu süre 2 yıla, bölge 3'te yatay yüzeyde 4 aya iniyor. Baskılı MPI 1105 filmde föy "7 yıla kadar" diyor. Baskılı işlerde süre yazıcıya, mürekkebe ve laminasyona göre değişiyor, en az dayanıklı bileşen sonucu belirliyor. 3M ise IJ180 filmi için 10 yıllık beklenen ömür veriyor, ama bunu baskısız, korumasız ve düz dikey dış yüzeye uygulanmış film için garantisiz bir süre olarak tanımlıyor.

Türkiye'nin bu bölgelerden hangisine girdiğini okuduğumuz belgelerde bulamadık. Uygulayıcınıza sorun.

Bizim okumamız şu: tavan ve tavan tabelası kutusunun üstü yatay yüzey sayılıyor, yanlardan önce yıpranması beklenir.

Sökme tarafında üç nokta var:

• SW900 föyü 5 yıldan eski araç boyasından sökme için garanti vermiyor.
• MPI 1105, yatay dış yüzeylerden sökmeyi garanti dışında tutuyor.
• 3M sökmenin ısı gerektirebileceğini yazıyor ve sökmenin kolaylığı ya da hızı konusunda bir iddiada bulunmuyor.

Avery iki filminde de fabrika dışında boyanmış araçları uygun olmayan kullanımlar arasında sayıyor. SW900 föyünde paslanmaz çelik de bu listede. Bizim okumamız şu: gövdeyi imalatçı boyuyorsa giydirme planını boyadan önce konuşun. Bakım için Avery ilk 48 saat yıkama yapılmamasını, sonra iki haftada bir yıkamayı öneriyor. Fırçalı otomatik yıkamayı önermiyor.

Işıklı tabela, reklam ve ölçü

Aracın üstündeki reklamın dayanağı kanunda. Karayolları Trafik Kanunu'nun 26. maddesine göre zorunlu işaretler dışında araçlara reklam, yazı, resim, ilan ve bayrak takılması ile "sesli ve ışıklı donanımların bulundurulması ve izin verilmesine dair esas ve usuller" İçişleri Bakanlığının çıkaracağı yönetmelikte gösteriliyor. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 60. maddesi aynı hükmü tekrarlıyor. Kanun da yönetmelik de izinsiz yazılan yazıların sildirileceğini, takılan donanımların söktürüleceğini yazıyor. Masraf da işletene ait.

Bu yazı için o yönetmeliğin metnini bulup okuyamadık. Tabela, ekran ya da hoparlör tasarlamadan önce il emniyet müdürlüğünün trafik birimine sorun.

Kanunun aynı maddesinde bir yasak daha var. Mevzuatta belirtilen ışıklı ya da sesli uyarı cihazları, izin verilmeyen araçlara takılamıyor. Işıklı bir reklam tabelasının bu kapsama girip girmediği metinden çıkmıyor, bunu da trafik birimine sorun. Kanunun 30. maddesi de görüşü engelleyen ya da kazada tehlikeli olabilecek süs, aksesuar ve çıkıntıları olan araçlar için yaptırım öngörüyor.

Ölçüler için esas Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 128. maddesi. Madde, araçların "yüklü ve yüksüz olarak" uyacakları boyutları sayıyor:

Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik de römork için 12 metre uzunluk ve 2,55 metre genişlik veriyor. Bizim okumamız şu: yolda sabit kalan bir tavan tabelası aracın yüksekliğine dahil. İmalatçıdan tabela takılıyken ölçülmüş toplam yüksekliği isteyin.

Belediyede reklam ve tanıtım izni

Okuduğumuz ulusal metinlerde "tanıtım aracı izni" adında bir izin türü yok. Aşağıdaki başlıklar, bu metinlerde bir tanıtım aracına dokunan kurallar.

İlan ve reklam vergisi. Belediye Gelirleri Kanunu'na göre belediye sınırlarında yapılan her türlü ilan ve reklam bu vergiye tabi. Vergiyi reklamı kendi adına yapan ya da yaptıran kişi ödüyor. Kanunun tarifesinde motorlu taşıtların içine veya dışına konulan reklamlar ile ışıklı reklamlar ayrı kalemler. Metrekare, yazı ve resmin kapladığı alana göre, her cephe için ayrı hesaplanıyor. Beyanname, reklamın teşhir edildiği yerin belediyesine veriliyor.

Kanun bazı istisnalar da sayıyor. Ürün ambalajının üzerindeki işletmeye ait reklamlar bunlardan biri. Türkiye'de düzenlenen fuarların iç alanlarında yapılan ilan ve reklamlar da istisna.

Bizim okumamız şu: motorsuz bir gövdenin üstündeki ışıklı tabelanın hangi kaleme gireceği metinden net çıkmıyor. Birkaç ilde dolaşan bir araçta hangi belediyeye beyan verileceği de öyle. Her durak için belediyenin gelir birimine sorun.

Kamu alanında durmak. Cadde, meydan ya da yol gibi umuma ait bir yerin izinle geçici olarak kullanılması işgal harcına tabi. İzinsiz kullanım bu yükümlülüğü kaldırmıyor. Kabahatler Kanunu da yetkili makamların "açık ve yazılı izni" olmadan meydan, cadde ya da kaldırımı işgal edene idari para cezası öngörüyor. Başvuru yolunu seyyar satış izni rehberimizde anlattık.

Zabıta. Belediye Zabıta Yönetmeliği zabıtanın "ilan ve reklam" gibi kısımlara ayrılabileceğini yazıyor. İzin, vergi ya da harç gerektiren bir işin bunlar olmadan yapıldığını tespit eden zabıta, sakınca görürse işi durdurabiliyor.

AVM, otel ya da özel arazi. Özel alan için ulusal bir kural bulamadık. Bazı belediyeler kendi yönetmeliklerinde açık konuşuyor. Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin 2016 tarihli zabıta yönetmeliği, kamu ve şahıs arazileri üzerine belediyeden izinsiz "her nevi büfe vb. şeyler koymak" yasağı getiriyor. Arazi sahibinin onayını aldıktan sonra belediyenize de sorun.

Teklif için hazırlamanız gerekenler

Bir tanıtım aracının çizimi şu bilgiler netleşince başlayabilir:

1. Kampanya: tek etkinlik, lansman, tur ya da bir mekânda uzun süreli kullanım.
2. Ürün: araçta pişirilecek mi, porsiyonlanacak mı, ambalajlı mı dağıtılacak?
3. Yoğunluk: aynı anda içeride kaç kişi çalışacak, servis kaç cepheden yapılacak?
4. Hareket: motorlu, çekilen ya da yerine teslim edilen motorsuz gövde. Çekilecekse sürücünün ehliyet sınıfı.
5. Duraklar: hangi şehirler ve belediyeler, kamu alanı mı özel alan mı? Elektrik ve su bağlantısı olup olmadığı.
6. Marka: kurumsal kimlik kılavuzunuz, giydirme ya da boya tercihi, görselin ne sıklıkla değişeceği.
7. Tabela ve ışık: tavan tabelası, neon ya da ekran isteği ve kalmanız gereken yükseklik sınırı.
8. Adet ve teslim yeri: kaç araç ve hangi ülkeye teslim.

Sık sorulan sorular

Gezici reklam aracına reklam ve ışık takmak için izin gerekir mi?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 26. maddesi araçlara reklam ve ışıklı donanım takılmasının esaslarını İçişleri Bakanlığı yönetmeliğine bırakıyor. Trafik Yönetmeliği'ne göre izinsiz bulundurulan yazı ve donanımlar sildirilip söktürülüyor. Ayrıntıyı il emniyet müdürlüğünün trafik birimine, ilan ve reklam vergisini belediyenize sorun.

Mobil tanıtımda bedava ürün dağıtmak gıda mevzuatına girer mi?

5996 sayılı Kanun gıda işletmecisini "Kâr amaçlı olsun veya olmasın" tanımlıyor, piyasaya arzı da "bedelli veya bedelsiz" sayıyor. Hangi kaydın isteneceğini İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne sorun.

Tanıtım aracı motorlu mu olmalı, motorsuz mu?

Kampanyanıza bağlı. Bizim nostaljik gövdelerimiz motorsuz ve satış yapılacak noktaya teslim edilip konumlandırılıyor. Bizim okumamıza göre yolda çekilen motorsuz bir gövde için römork kuralları gündeme geliyor. Hiç yola çıkmayan gövde için notere ve belediyenize sorun.

Food truck yasal mı?

Mevzuat seyyar satış araçlarını tanıyor. Bakanlık görüşüne göre motorlu ya da motorsuz taşıtla mobil yeme içme hizmeti sunan işyerleri sıhhi müessese olarak ruhsatlandırılmalı. Görüş ticari faaliyetten söz ediyor. Hangi belgeleri isteyeceğini belediyenize sorun.

Markanız için bir tanıtım aracı planlıyorsanız yukarıdaki listeyle teklif formundan bize ulaşın. Önce birkaç soruyla dönüyor, ardından çizimleri ve teklifi iletiyoruz. Meat Boss'un ve diğer projelerin fotoğraflarını nostaljik food truck sayfamızda görebilirsiniz.

İlgili rehberler

• Büfe Karavan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Sıfır ve İkinci El Karşılaştırması
• Food Truck Nedir? Yemek Kamyonu, Food Trailer ve Büfe Karavan Arasındaki Farklar
• Mobil Büfe Çeşitleri: Büfe Karavan, Seyyar Büfe ve Food Truck Farkları
• Türkiye'de Food Truck Yasal mı? Food Truck Açmak İçin Gerekenler

Kaynaklar

• 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, md. 3
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12
• Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, md. 12
• Hijyen Eğitimi Yönetmeliği
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, seyyar (mobil) yeme içme yerleri görüşü (09/05/2022)
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 3, 19, 26, 30
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 60, 128
• Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, Ek I
• 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, md. 12-16, 52
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, md. 38
• Belediye Zabıta Yönetmeliği, md. 5, 10
• Mersin Büyükşehir Belediyesi Zabıta Yönetmeliği, md. 24
• Avery Dennison, SW900 Supreme Wrapping Film ürün föyü
• Avery Dennison, MPI 1105 SuperCast ürün föyü
• Avery Dennison, ICS dayanım tablosu (HP Latex)
• Avery Dennison, Supreme Wrap bakım broşürü
• 3M, IJ180 ürün bülteni