Mısır ve Kestane Arabası: Seyyar Satışta Araç ve İzin

Ölçü ve güç değerlerini iki üreticinin ürün sayfalarından ve kullanım kılavuzundan, kuralları mevzuat.gov.tr'deki metinlerden ve belediye yönetmeliklerinden aldık. Belediyeye bağlı kısımları ayrıca işaretledik. Sitemizde bir mısır ya da kestane arabası örneği yok. Bu yazı bir alıcı rehberi ve fiyat içermiyor.

Bu yazı 29 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata ve üretici sayfalarına göre hazırlandı.

Önce pişirme yöntemi

Mısır arabasında üç iş yapılıyor: koçan haşlama, bardakta tane mısır ve közleme. Kestanede ise közde, tüplü ızgarada ya da elektrikli mangalda kavurma. Hangisini seçtiğiniz, arabanın enerji kaynağını belirliyor.

Bir üreticinin (yedekci.com) ürün sayfalarında şu değerler yazıyor:

Aynı üretici kategori sayfasında elektrikli modellerin "elektrik kaynağı olan yerlerde" kullanıldığını, közlenmiş mısırda kömürlü ve gazlı modeller olduğunu yazıyor.

Bizim okumamız şu: elektrikli araba satış noktasında priz ya da jeneratör ister. Tüplü ve kömürlü araba elektriksiz çalışır, ama bu kez tüp güvenliği ile duman ve ateş soruları gündeme gelir. Karar, çalışacağınız noktada elektrik olup olmamasına göre verilmeli.

Tüplü modellerin hiçbirinin sayfasında gaz tüketimi, tüp boyu ya da regülatör bilgisi yoktu. AKKA79 elektrikli kestane arabasının sayfasında da watt değeri yazmıyor. Bu bilgileri almadan önce üreticiden isteyin. Jeneratör seçecekseniz arabadaki bütün cihazların watt değerlerini tek bir listede toplayın.

Elektrikli kazan: üretici ne istiyor?

Set üstü elektrikli mısır kazanı üreten Remta'nın kılavuzu, bir mısır arabasına kazan koyarken nelere bakmanız gerektiğini gösteriyor. 30 cm çaplı T10 modelinin etiketinde 220-230 V, 10 A ve 2200 W yazıyor. 36 cm çaplı T11 modelinin sayfası 2750 W veriyor.

Kılavuz şunları istiyor:

• topraklı priz ve 30 mA'lik kaçak akım sigortası,
• bağlantının ehliyetli bir elektrikçi tarafından kontrol edilmesi,
• iyi havalandırılmış bir yer ve yanmayan bir zemin,
• düz bir zeminde çalıştırma.

İki uyarı seyyar satış için özellikle önemli. Birincisi: "Cihazın içinde su var iken kesinlikle taşınmamalıdır." İkincisi: "Doğrudan güneş ışığı altında çalıştırmayınız." Kılavuza göre suyun kaynaması hacme göre bir saati bulabiliyor.

Bizim okumamız şu: itilen bir arabada kazanın nasıl sabitlendiğini ve yer değiştirmeden önce boşaltılması gerekip gerekmediğini araba üreticisine sorun. Tente de süs değil, kılavuzdaki güneş uyarısının karşılığı. Kılavuz cihazı işletme mutfakları ve büfeler için tanımlıyor. Seyyar arabada ya da jeneratörle kullanım hakkında bir şey söylemiyor.

Tüp ve kömür

Mutfak tüpü için araç mevzuatında ayrı bir hüküm bulamadık. Tüp kullanımını ayrıntılı anlatan bir metin Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik. Orada tüpün dik durması, tüple cihaz arasında en fazla 150 cm'lik kelepçeli hortum kullanılması ve tüpün doğrudan güneş almaması isteniyor. Tüp değiştirirken kaçak kontrolü köpüklü sabunla yapılıyor, ateşle yapılmıyor.

Yönetmeliğin adı binalardan söz ediyor, ama 2. maddesi "açık ve kapalı alan işletmelerini" de kapsıyor ve "sabit ve hareketli tesisleri" yapı sayıyor. Bir satış arabasının bu tanıma girip girmediği metinde açık değil. Arabanız için hangi kuralların uygulandığını itfaiyenize ve belediyenize sorun. LPG Piyasası Kanunu'na göre dağıtıcı muayenesi yapılmamış, paslı ya da ezik tüpe dolum yapmıyor. Tüplerin durumu bu yüzden sizin de kontrol listenizde olmalı.

Kömürde durum daha çok belediyeye bağlı. Avcılar Belediyesi'nin Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği park, meydan ve cadde gibi umuma açık alanlarda "semaver, mangal yakmak" ve "ateş yakmak" fiillerini yasaklar arasında sayıyor. İzinli bir kestane arabasının kömürlü mangalının bu yasağın dışında kalıp kalmadığı metinde yazmıyor. Kömürlü model almadan önce belediyenize sorun.

Aynı yönetmelik pazar yerlerinde "bütan gaz tüpleri" dahil parlayıcı maddelerin bulundurulmasını da yasaklıyor. Tüplü arabanızla bir semt pazarında çalışmayı düşünüyorsanız bunu da sorun.

Belediye izni: mısır ve kestane adıyla geçen kural

Okuduğumuz belediye belgeleri içinde mısır ve kestaneyi adıyla anan bir yönetmelik Avcılar'ınki. Gezici satıcılar maddesinde şöyle yazıyor: "Mısır-kestane satışı ile ilgili Belediye tarafından belirlenecek standartlardaki araçlarda satış yapılması şartı ile izin verilecektir."

Aynı madde bu araçlara isim, adres ve fiyat yazan 20x20 ebadında bir levha asılmasını istiyor. Pazar yerleri maddesi de semt pazarları dışında seyyar satışı yasaklarken tek istisnayı sayıyor: işgaliye karşılığı izin verilen simit ve mısır-kestane satıcıları. Satıcıların temiz giyinmesi, belediyenin belirlediği kıyafeti giymesi ve hazır yenen ürünleri kullanılmamış kâğıda sarıp el değmeden vermesi de aynı yönetmelikte.

Bu yönetmelik aracın standardını belediyeye bırakıyor ama standardın ne olduğunu yazmıyor. Bizim okumamız şu: Avcılar'da ya da benzer bir kuralı olan bir yerde araba siparişi vermeden önce belediyeden bu standardı yazılı olarak istemelisiniz.

Bir not daha. Avcılar yönetmeliği izinli satıcılardan altı ayda bir portör muayenesi istiyor. Ulusal düzeyde üç ayda bir yapılan zorunlu portör muayenesi 2011'de kanundan çıkarıldı ve yerine hijyen eğitimi geldi. Belediyenizin hangi sağlık belgesini istediğini sorun.

Başka belediyelerde tablo çok farklı olabiliyor. Bursa Büyükşehir'in 2016 tarihli yönetmeliği her türlü seyyar satıcılığı yasaklıyor. Ümraniye'nin geçici tezgâh izninde ise ihtiyaç sahibi olduğunu gösteren bir belge isteniyor. Başvuru belgeleri ve diğer ilçe örnekleri için seyyar satış izni rehberimize bakın. Simit için kurallar ayrı, onları simit arabası yazımızda topluyoruz.

Araç tipi: itilen araba mı, karavan mı?

Okuduğumuz mısır ve kestane arabaları 3 ya da 4 tekerlekli. Sayfalarında arabayı yürüten bir motor geçmiyor, yani elle itiliyorlar. Karayolları Trafik Kanunu insan gücüyle yürütülen taşıtı "motorsuz taşıt" sayıyor ve motorlu araçla çekilmeyen motorsuz taşıtları tescil zorunluluğunun dışında tutuyor. Ama aynı kanun, il trafik komisyonu kararıyla belediyenin bazı motorsuz taşıtların tescilini isteyebileceğini de yazıyor. Arabanız için böyle bir karar olup olmadığını belediyenize sorun.

Vergide de fark var. Gelir Vergisi Kanunu esnaf muaflığını "motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile" veriyor. GİB, motorsuz el arabasıyla gezici dönercilikte ve motorlu araç kullanmadan yapılan seyyar simit satışında muafiyeti özelgelerle kabul etmiş. Motorlu üç tekerlekli arabada ise "mümkün bulunmamaktadır" demiş. Muafiyet için esnaf odasına kayıt ve belediyeden "Esnaf Muaflığı Belgesi" gerekiyor.

Mısır ve kestane için ayrı bir özelge bulamadık. Özelgeler yalnızca soran kişiyi bağlıyor, vergi dairenize sorun.

Satışı küçük bir karavana taşırsanız kurallar değişiyor. 1 Temmuz 2025'ten itibaren üretilen her römork, 750 kg altı dahil, noterde tescil ediliyor. GİB, çilingirlik için verdiği bir özelgede kapalı ve seyyar kullanıma uygun bir karavanla çalışmayı "iş yeri açmaksızın" şartına aykırı saydı. Aynı sonucun gıda satışında da çıkıp çıkmayacağını vergi dairenize sorun. Araç tiplerinin karşılaştırmasını mobil büfe çeşitleri yazımızda bulabilirsiniz.

Sitemizde el arabası yer almıyor. Satışı bir karavana taşımak isterseniz çekme tip araçları food truck imalatı sayfamızda anlattık.

Hijyen: yönetmelik ne istiyor?

Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 12. maddesi "Çadır, büfe ve seyyar satış araçları" için yazılmış. Araba haşerelere karşı korunacak şekilde tasarlanmalı ve temiz tutulmalı. Gerekli durumlarda şunlar isteniyor:

• el yıkama ve kurulama imkânı,
• gıdaya temas eden yüzeylerin pürüzsüz, yıkanabilir ve korozyona dayanıklı olması,
• ekipman temizliği için imkân,
• "Yeterli miktarda sıcak ve/veya soğuk içilebilir nitelikte su",
• atıkların hijyenik olarak depolanıp uzaklaştırılması.

Yönetmelik bir malzeme adı vermiyor. Okuduğumuz iki arabanın tezgâh üstü 430 kalite paslanmaz çelik, Remta kazanı 304 kalite.

Gıdada kullanılan su içilebilir olmalı, yani kazan suyu da bu kapsamda. Remta'nın kılavuzu da kullanım bitince süzgeç haznesinin temizlenmesini istiyor. Okuduğumuz mısır ve kestane arabası sayfalarının hiçbirinde lavabo ya da temiz su deposu listelenmiyordu. El yıkama ve su ihtiyacını arabada nasıl karşılayacağınızı belediyenize ve il ya da ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne sorun.

Taşınabilir işletmelerde ilgili kurumdan alınan izin, Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün işletme kayıt belgesi yerine kabul ediliyor. Yönetmelik bu kurumun adını vermiyor, il müdürlüğüne teyit ettirin. Arabada çalışan herkesin, siz dahil, en az sekiz saatlik hijyen eğitimi belgesi olmalı. Belge listesinin tamamı büfe karavan ruhsatı rehberimizde var.

Teklif için hazırlamanız gerekenler

Üreticiye şunları yazarsanız teklif ihtiyacınıza göre hazırlanır:

1. Ürün: koçan mısır, tane mısır, köz mısır, kestane ya da birkaçı.
2. Enerji: elektrik, tüp ya da kömür. Elektrikliyse satış noktasında priz mi, jeneratör mü olacağı.
3. Belediye: çalışacağınız belediye ve size verdiği araç standardı ya da ölçü sınırı.
4. Araç tipi: itilen araba, küçük karavan ya da sabit kiosk. Karavansa çekecek aracınız.
5. Kazan: hacim, termostat ve arabada nasıl sabitleneceği.
6. Su ve hijyen: el yıkama, temiz su ve atık su için belediyenin istedikleri.
7. Tente ve cam: güneşlik ölçüsü, ürün önünde koruma camı.
8. Levha ve marka: belediyenin istediği bilgi levhası, logo ve renkler.

Sık sorulan sorular

Mısır arabası fiyatları neye göre değişir?

Fiyatı pişirme yöntemi, enerji kaynağı, kazan hacmi, tekerlek ve tente seçimi, gövde malzemesi ve belediyenin istediği donanım belirliyor. Bu yazıda rakam vermedik.

Mısır arabası için izin gerekir mi?

Seyyar satış izni belediyeye bağlı. Avcılar mısır-kestane satışına belediyenin belirlediği standarttaki araçla izin veriyor, Bursa Büyükşehir'in 2016 tarihli yönetmeliği ise her türlü seyyar satıcılığı yasaklıyor. Çalışacağınız belediyeye sorun.

Kestane arabası tüplü mü, kömürlü mü olmalı?

İkisi de satılıyor. Tüplü model elektrik istemiyor ama tüp kurallarını gündeme getiriyor. Kömürlü modelde ise belediye kuralına bakmak gerekiyor, örneğin Avcılar'ın yönetmeliği umuma açık alanda mangal ve ateş yakmayı yasaklıyor. Elektrikli model priz ya da jeneratör istiyor. Seçmeden önce belediyenize ve itfaiyenize sorun.

Mısır arabasıyla satış yapan vergiden muaf mı?

Motorsuz el arabasıyla gezici satışta esnaf muaflığı mümkün olabilir, GİB bunu motorsuz gezici döner ve simit satışı için kabul etti. Motorlu araçta muafiyet yok. Mısır ve kestane için özelge bulamadık, vergi dairenize sorun.

Satışı bir arabadan daha büyük bir karavana ya da kioska taşımayı düşünüyorsanız teklif formundan bize yazın. Çekme tip araç seçeneklerini food truck imalatı sayfamızda görebilirsiniz.

İlgili rehberler

• Büfe Karavan Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Sıfır ve İkinci El Karşılaştırması
• Döner Food Truck ve Döner Karavanı: Ocak, Davlumbaz ve Servis Düzeni
• Lokma Aracı: Kazan, Enerji ve Hijyen Açısından Neye Dikkat Edilmeli?
• Hamburger Food Truck ve Hamburger Karavanı: Izgara, Davlumbaz ve Gaz Tesisatı

Kaynaklar

• Avcılar Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliği, md. 5, 9, 11
• Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği, md. 5
• Ümraniye Belediyesi, Geçici Seyyar Tezgâh Kurma İzni
• Gıda Hijyeni Yönetmeliği, md. 12
• Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, md. 12
• Hijyen Eğitimi Yönetmeliği, md. 5, 6
• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 2, 109
• 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu, md. 5
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 3, 19, 22
• Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, md. 9
• GİB özelgesi (motorsuz el arabasıyla gezici dönercilik)
• GİB özelgesi (seyyar simit satışı)
• GİB yazısı (motorlu üç tekerlekli araba)
• GİB özelgesi (kapalı seyyar karavan)
• Remta, Sanayi Tipi Elektrikli Mısır Haşlama Kazanı Kullanım Kılavuzu (T10-T13)
• Remta ürün sayfaları (T10, T11)
• Üretici ürün sayfaları (ATM2, AGMH90, AMHA100, ABKMMA1, AKA9, AKKG7, AKA22)
• Üretici kategori sayfası (kestane kebap arabaları)